Hakkında

RiskYZ, yapay zekâ sistemlerinin gerçek dünyada yarattığı riskleri belgeleyen, açık ve bağımsız bir vaka kayıt platformudur.

RiskYZ Nedir?

RiskYZ, KamuYZ Derneği'nin EtikYZ çalışma grubu bünyesinde geliştirilen, toplum yararına açık bir yapay zekâ risk deposudur. Gerçek dünyada gözlemlenen yapay zekâ kaynaklı olayları toplayarak araştırmacılara, politika yapıcılara ve kamuoyuna kalıcı ve erişilebilir bir referans kütüphanesi sunar.

Platform iki köklü projeden ilham almaktadır: siber güvenlik açıklarını evrensel bir kimlikle belgeleyen CVE (Common Vulnerabilities and Exposures) ve yapay zekâ risklerini sistematik biçimde sınıflandıran MIT AI Risk Repository. RiskYZ, bu iki yaklaşımı birleştirerek dünya genelinde belgelenmiş yapay zekâ risklerini özgün bir kimlik sistemi (RISKYZ) altında Türkçe olarak kayıt altına alır.

Kataloğun bugünkü içeriği küreseldir: vakaların büyük çoğunluğu Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve diğer ülkelerde yaşanmış olaylardan oluşur. Türkiye'de belgelenmiş vaka sayısı şu an çok sınırlıdır ve bunu artırmak öncelikli hedeflerimizden biridir. Bu nedenle Türkiye'den gelen bildirimler bizim için ayrıca değerlidir.

Neden RiskYZ?

Yapay zekâ sistemleri giderek daha kritik alanlarda kullanılırken (sağlık, hukuk, finans, kamu hizmetleri) bu sistemlerin yol açtığı hatalar, önyargılar ve riskler çoğunlukla belgelenmez ya da kamuoyuna dağınık biçimde yansır.

Bu durum üç temel soruna yol açmaktadır:

1Araştırmacılar, benzer olayları ilişkilendiren ortak bir referans noktasından yoksundur.
2Politika yapıcılar, hangi yapay zekâ risklerinin ne sıklıkta ve hangi sektörlerde ortaya çıktığına dair sistematik veriye erişemez.
3Vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşları, belgelenmiş vakalara dayanarak hesap soramamaktadır.

RiskYZ bu boşluğu doldurmak için inşa edilmiştir.

İlgili Çerçeveler

CVE Program ↗

Vaka kimlik ve yapılandırma sistemi için temel referans.

MIT AI Risk Framework ↗

Risk taksonomisinin ana kaynağı; 7 alan ve 24 alt alan.

AI Incident Database (AIID) ↗

Vaka keşfi ve kaynaklandırmada yararlanılan açık olay veritabanı; Responsible AI Collaborative tarafından yürütülür ve CC BY-SA 4.0 ile paylaşılır.

EU AI Act ↗

Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerine ilişkin düzenleyici çerçeve. Vakaları sınıflandırmakta kullanılmaz; politika bağlamı için izlenir.

NIST AI Risk Management Framework ↗

Kurumsal yapay zekâ risk yönetimi standartları. Vakaları sınıflandırmakta kullanılmaz; politika bağlamı için izlenir.

Nasıl Katkı Sağlayabilirsiniz?

Vaka Bildirin

Bir yapay zekâ sisteminde hata, önyargı veya risk gözlemlediyseniz bildirin. Anonim bildirim desteklenir.

Kütüphaneyi İnceleyin

Onaylanan vakaları araştırın, filtreleyin ve akademik çalışmalarınızda atıf yapın.

Metodoloji Hakkında

Sınıflandırma sistemi, inceleme süreci ve veri kalitesi kriterleri hakkında bilgi edinin.

AI Incident Database Verisini Nasıl Kullanıyoruz?

Vakalarımızın %99'u AI Incident Database (Responsible AI Collaborative) kayıtlarından türetilmiştir. AIID'nin haftalık veri anlık görüntülerinden yalnızca Creative Commons BY-SA 4.0 ile lisanslanan koleksiyonları kullanıyoruz:

  • incidents: olay başlığı, açıklaması, tarihi ve kaynak bağlantıları
  • classifications: MIT AI Risk taksonomisine göre verilmiş risk etiketleri

Şunları almıyoruz: haber makalelerinin tam metinleri (AIID'de reports.text alanı), henüz yayımlanmamış bildirimler, ve görsel/video içerikleri. Bunlar AIID'nin lisansı dışındadır ve üçüncü tarafların telif hakkına tabidir.

Vaka metinlerimiz çeviri değildir: AIID'nin olay açıklamasındaki olgulara dayanarak Türkçe yazılır ve editör incelemesinden geçer. Her vakada AIID'nin ilgili kaydına atıf bağlantısı bulunur.

İçerikler Creative Commons BY-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır. Vakaların %99'u AI Incident Database kayıtlarından türetildiği için ShareAlike koşulu geçerlidir.
2026-07-28 tarihinden önce dağıtılan içerik CC BY 4.0 ile yayımlanmıştı; o kopyaları alanların hakları saklıdır. Platform yazılımı ayrıca MIT lisanslıdır.