RISKYZ-2025-00392MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Burkina Faso Devlet Başkanı lehine ünlülerin yer aldığı yüzlerce deepfake müzik videosunun koordineli bir dezenformasyon kampanyası kapsamında yayımlandığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mart 2025

Burkina Faso’daki askeri yönetimi övmek amacıyla dünyaca ünlü sanatçıların ses ve görüntülerinin deepfake teknolojisiyle taklit edildiği yüzlerce videonun, koordineli bir propaganda kampanyası dahilinde milyonlarca kişiye ulaştığı bildirildi.

Olay

2024 yılı Mart ayından itibaren başlayan ve Mayıs ayında yoğunlaşan süreçte YouTube, Facebook ve TikTok gibi platformlarda; Beyoncé, Rihanna, Selena Gomez ve Eminem gibi dünyaca ünlü sanatçıların Burkina Faso Devlet Başkanı Ibrahim Traoré’yi öven şarkılar seslendirdiği yüzlerce videonun dolaşıma girdiği tespit edildi. "God Protect Ibrahim Traoré" (Tanrı Ibrahim Traoré'yi Korusun) adlı şarkının kullanıldığı bu videolarda, ünlülerin 2022 yılında darbe ile yönetime gelen Traoré’ye bağlılıklarını sunduğu ve askeri yönetimin devam etmesi çağrısında bulunduğu görülmektedir.

Yapılan incelemelerde, söz konusu içeriklerin tamamının düşük kaliteli deepfake teknolojisiyle üretildiği; videolarda yüz deformasyonları ve okunaksız metinler gibi belirgin yapay zekâ emarelerinin bulunduğu belirlendi. YouTube’un bu videoları "sentetik içerik" olarak etiketlemesine rağmen, milyonlarca takipçisi olan bazı Afrikalı fenomenlerin ve Rusya bağlantılı sosyal medya hesaplarının bu içerikleri paylaştığı bildirildi. Veri analizleri sonucunda, en az 127 farklı YouTube kanalından paylaşılan 294 sahte videonun toplamda 8,6 milyondan fazla izlenme sayısına ulaştığı kaydedildi.

Dezenformasyon araştırmacıları, bu durumun Traoré’nin imajını güçlendirmeyi hedefleyen koordineli bir etki operasyonu olduğunu değerlendirmektedir. Nijerya merkezli bir içerik üreticisi, videoların bir kısmını başlangıçta kişisel hayranlık nedeniyle ürettiğini, ancak videoların viral hale gelmesiyle video başına yaklaşık 1.000 ABD doları ücret alarak sipariş üzerine üretime geçtiğini iddia etti. Söz konusu üretici, popüler videoların çoğunun arkasında kendisinin olduğunu öne sürse de bu iddia henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmamıştır.

Olayın Burkina Faso hükümetinin "Devlet Başkanı Traoré’nin dünya çapında hayranlık uyandırdığına" dair yürüttüğü resmi iletişim kampanyasıyla eş zamanlı ilerlediği dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, operasyonun arkasında doğrudan Burkina Faso hükümetinin bulunduğuna dair somut bir kanıt henüz sunulamamıştır. Ayrıca videolara gelen destek yorumlarının gerçek kullanıcılar mı yoksa bot hesaplar mı olduğu bütünüyle doğrulanamamıştır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00392: Burkina Faso Devlet Başkanı lehine ünlülerin yer aldığı yüzlerce deepfake müzik videosunun koordineli bir dezenformasyon kampanyası kapsamında yayımlandığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00392

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Üretken yapay zekâ video ve ses araçları, sosyal medya platformları (YouTube, Facebook, TikTok)
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Burkina Faso

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mart 2025
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#dezenformasyon#siyasi manipülasyon#sosyal medya#üretken yapay zekâ#ünlü kişi#etki operasyonu#yanıltıcı içerik