RISKYZ-2025-00384MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Nijeryalı ünlülerin sahte bir hipertansiyon ilacını tanıttığı yapay zekâ üretimi videoların sosyal medyada yayıldığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mart 2025

Nijeryalı bir oyuncu ve doktorun kimliklerinin deepfake teknolojisiyle taklit edilerek, hipertansiyonu üç günde iyileştirdiği iddia edilen sahte bir ilacın reklamının yapıldığı bildirildi.

Olay

Facebook üzerinden yayılan ve 98.000'den fazla izlenmeye ulaşan bir videoda, Nijeryalı kıdemli oyuncu Taiwo Ajai-Lycett ve tıp doktoru/influencer Chinonso Egemba’nın (Aproko Doctor) hipertansiyonu tamamen iyileştirdiği iddia edilen bir ürünü tanıttığı görüldü. Videoda Ajai-Lycett’in, hipertansiyon nedeniyle felç geçirdiğini ve ölümden döndüğünü, ancak Egemba tarafından geliştirilen "yeni bir formül" sayesinde kısa sürede sağlığına kavuştuğunu söylediği aktarıldı.

Yapılan incelemeler, söz konusu videonun yapay zekâ araçları kullanılarak oluşturulmuş bir deepfake içeriği olduğuna işaret etmektedir. Görüntülerdeki seslerin kişilerin gerçek ses tonlarından farklı olduğu, konuşmalarda doğal olmayan duraksamalar bulunduğu ve ağız hareketleri ile ses arasında senkronizasyon hataları olduğu tespit edildi. Ayrıca, videoda tanıtılan ve damarları temizlediği öne sürülen ürünün isminin açıkça belirtilmediği; tıp literatüründe hipertansiyonun videoda iddia edilen şekilde kesin bir tedavisinin bulunmadığı vurgulandı.

Dr. Chinonso Egemba, 2024 ve 2025 yıllarında da benzer şekilde görüntüsünün ve kimliğinin sahte ilaç reklamlarında kullanıldığını belirterek bu tür içerikleri yalanlamıştır. Oyuncu Ajai-Lycett’in ciddi bir hastalık geçirdiğine dair herhangi bir resmi kayıt veya haberin bulunmadığı da belirtildi. Olayın, kamuoyunca tanınan kişilerin güvenilirliğini kullanarak kullanıcıları sahte sağlık ürünlerine yönlendirmeyi amaçlayan bir dezenformasyon faaliyeti olduğu değerlendirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00384: Nijeryalı ünlülerin sahte bir hipertansiyon ilacını tanıttığı yapay zekâ üretimi videoların sosyal medyada yayıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00384

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook, üretken yapay zekâ video araçları ve ses klonlama teknolojisi
Sektör
Sağlık
Konum
Nijerya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mart 2025
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#sağlık dezenformasyonu#kimlik taklidi#Facebook#yanlış bilgi#ses klonlama#tüketici dolandırıcılığı#üretken yapay zekâ