Kenya’da bir haber spikeri ve sahte bir doktorun kullanıldığı deepfake videolarla "mucizevi tedavi" dolandırıcılığı yapıldığı bildirildi

Facebook’ta yayılan ve Kenya’nın Citizen TV kanalına ait bir haber bülteni gibi kurgulanan videoda, ünlü haber spikeri Swaleh Mdoe’nin görüntü ve sesinin deepfake teknolojisiyle taklit edildiği belirlendi. Videoda, ilaç şirketlerini eleştirdiği için evi bir patlamayla yok edildiği iddia edilen "Dr. Kiprono Chepkurui" isimli bir şahsın, kronik hastalıkları anında iyileştirdiği öne sürülen şüpheli bir ürünü pazarladığı gözlemlendi.

Yapılan teknik incelemelerde, videodaki spikerin normalde Svahili dilinde sunduğu bültenin aksine İngilizce konuştuğu ve dudak hareketlerinin yapay zekâ ile manipüle edildiği tespit edildi. Ayrıca, videoda doktorun evinin patlama anı olarak sunulan görüntülerin, aslında Kasım 2024’te ABD’nin Ohio eyaletinde meydana gelen bir patlamaya ait olduğu ve Kenya ile bir ilgisi bulunmadığı ortaya çıkarıldı. Videoda doktor olarak tanıtılan kişinin görüntülerinin ise gerçekte bir ABD üniversitesinde tıp öğrencisi olan bir gence ait 2017 tarihli bir YouTube videosundan alındığı ve yapay zekâ ile seslendirilerek bağlamından koparıldığı anlaşıldı.

Videonun, izleyicileri bilimsel dayanağı olmayan ve "mucizevi" olarak nitelendirilen bir sağlık ürüne yönlendirmek amacıyla kurgulandığı değerlendirilmektedir. Africa Check tarafından yapılan doğrulama çalışması, videonun tamamen sahte olduğunu ve ilaç şirketlerine yönelik komplo teorileri üzerinden tüketicileri dolandırmayı hedeflediğini teyit etti. Olay, üretken yapay zekânın sağlık dezenformasyonu ve sosyal mühendislik yoluyla finansal dolandırıcılık amacıyla nasıl kötüye kullanılabileceğine dair kritik bir risk örneği olarak kaydedilmiştir.