RISKYZ-2025-00288MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Yeni Zelanda’da bir diyabet uzmanının deepfake videosuyla hastaların ilaçlarını bırakmaya teşvik edildiği bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Ocak 2025

Yeni Zelandalı diyabet uzmanı Sir Jim Mann’ın deepfake teknolojisiyle oluşturulan sahte videosunun, hastaları hayati önemdeki ilaçlarını bırakıp alternatif ürünlere yönlendirmek amacıyla kullanıldığı bildirildi.

Olay

Otago Üniversitesi’nden ünlü endokrinolog Profesör Sir Jim Mann’ın görüntüsü ve sesinin, sosyal medyada dolaşıma giren sahte bir reklam videosunda izinsiz kullanıldığı bildirildi. 1News haber klibi formatında hazırlanan ve Facebook üzerinden yayılan videoda, Mann’ın tip 2 diyabet hastalarına altın standart olarak kabul edilen metformin ilacını bırakmalarını ve bunun yerine "Glyco Balance" adlı alternatif bir ürünü kullanmalarını tavsiye ettiği öne sürüldü.

Sir Jim Mann, videonun varlığından kendisine gelen çok sayıda mesaj ve e-posta aracılığıyla haberdar olduğunu belirtti. Mann’ın aktardığına göre, aralarında yakın tanıdıklarının da bulunduğu pek çok kişi videonun gerçekliğine inanarak kendisini yeni "keşfi" için tebrik etti veya ürünü nereden temin edebileceklerini sordu. Mann, yapay zekâ teknolojisinin ağız hareketlerini ve sesini son derece inandırıcı bir şekilde manipüle ettiğini, ancak videodaki tıbbi iddiaların asılsız ve tehlikeli olduğunu vurguladı.

İlgili içeriğin "Smart Hemp Gummies" adlı bir Facebook sayfası üzerinden paylaşıldığı ve şikayetler üzerine kaldırıldığı, ancak zaman zaman farklı mecralarda yeniden ortaya çıktığı ifade edildi. Olayda yapay zekâ teknolojisinin, bir tıp uzmanının otoritesini kullanarak yanlış tıbbi tavsiyeler yaymak ve ticari kazanç sağlamak amacıyla kötüye kullanıldığı değerlendirilmektedir. Benzer bir yöntemin daha önce ABD’li sosyal medya figürü ve doktor Dana Brems’in sesinin klonlanarak bir kulak temizleme cihazı olduğu düşünülen bir reklamda kullanılmasıyla da gündeme geldiği hatırlatıldı.

Profesör Mann, hastaların bu tür "gerçek olamayacak kadar iyi" görünen iddialara karşı dikkatli olmaları ve tıbbi bilgileri doğrudan yetkili sağlık profesyonellerinden almaları gerektiğini belirtti. Videonun kaç kişiyi tedaviyi bırakmaya ikna ettiği veya doğrudan bir sağlık kaybına yol açıp açmadığına dair kesin bir veri bulunmamakla birlikte, uzman ismin otoritesine duyulan güvenin bu riski artırdığı bildirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00288: Yeni Zelanda’da bir diyabet uzmanının deepfake videosuyla hastaların ilaçlarını bırakmaya teşvik edildiği bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00288

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook reklam sistemi, deepfake video ve ses klonlama teknolojisi
Sektör
Sağlık
Konum
Yeni Zelanda

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ocak 2025
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#sağlık dezenformasyonu#dolandırıcılık#Facebook#sahte video#ses klonlama#kullanıcı güvenliği#sağlık politikası#yanıltıcı içerik