DOGE çalışanlarının ChatGPT kullanarak 100 milyon dolarlık beşerî bilimler hibesini iptal ettiği iddia edildi

2025 yılının Mart ayında, ABD Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) çalışanlarının, Ulusal Beşerî Bilimler Vakfı (NEH) tarafından onaylanmış hibeleri incelemek ve hükümetin ajandasına aykırı "Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık" (DEI) unsurlarını tespit etmek amacıyla ChatGPT’yi kullandığı öne sürüldü. Dava dosyalarına yansıyan bilgilere göre, DOGE görevlileri projelerin internetten alınan kısa özetlerini yapay zekâ sistemine aktararak projenin DEI ile ilgili olup olmadığını sorgulayan kısa komutlar verdi. Bu yöntemle, Biden yönetimi döneminde onaylanan hibelerin büyük bir kısmı (yaklaşık 1.477 adet) sorunlu olarak işaretlendi; sonuç olarak sadece 42 hibe korunurken 100 milyon dolardan fazla kaynağın geri çekildiği bildirildi.

Yapay zekâ tarafından üretilen değerlendirmelerin bazı durumlarda projelerin içeriğini bağlamından kopardığı iddia edildi. Örneğin, Kuzey Karolina'daki High Point Müzesi'nin eskiyen havalandırma (HVAC) sisteminin yenilenmesi projesinin, koleksiyonlara erişimi artırarak kapsayıcılık hedefleriyle örtüştüğü gerekçesiyle ChatGPT tarafından DEI ile ilişkilendirildiği ve iptal edildiği aktarıldı. Benzer şekilde, Holokost sırasında Yahudi kadınların zorla çalıştırılmasına ilişkin bir belgesel ve İngiliz General Thomas Gage’in belgelerinin dijitalleştirilmesi gibi projelerin de sistem tarafından DEI kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

Davacı kurumlar, DOGE çalışanlarının beşerî bilimler alanında uzmanlığa sahip olmadığını ve yapay zekâ çıktılarını yeterli denetimden geçirmeden işleme koyduklarını ileri sürdü. Dava tutanaklarına göre, NEH’in o dönemki başkan vekili Michael McDonald, hibe iptal yetkisini DOGE ekibine devretti. Belgeler, McDonald'ın başlangıçta yapay zekâ kullanımından haberdar olmadığını ve bazı projelerin DEI ile ilgisi olmadığını kabul etmesine rağmen, DOGE'den gelen siyasi ve bütçe kısıntısı baskısı altında yetkiyi devrettiğini göstermektedir. Olayın, federal kurumların karar alma süreçlerinde üretken yapay zekâya güvenmesi ve bu durumun anayasal haklar üzerindeki etkileri açısından hukuki bir emsal teşkil edebileceği değerlendirilmektedir.