Otomatik Deprem Erken Uyarı Sisteminin, Hatalı Sensör Verisi Nedeniyle Yanlış Alarm Üreterek Geniş Ölçekte Acil Bildirimlere Yol Açtığı Bildirilmektedir

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu tarafından işletilen ShakeAlert deprem erken uyarı sistemi, 4 Aralık 2025 sabahı Nevada’nın Carson City ve Dayton bölgesi yakınlarında 5,9 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini bildiren otomatik bir uyarı oluşturdu. Gerçekte herhangi bir deprem yaşanmamasına rağmen bildirimler FEMA’nın Kablosuz Acil Durum Uyarısı altyapısı, MyShake uygulaması ve cep telefonu işletim sistemleri üzerinden kullanıcılara gönderildi. Uyarıların Nevada’nın yanı sıra yaklaşık 290 kilometre uzaktaki San Francisco Körfez Bölgesi’ne kadar ulaştığı bildirildi.

Telefonlarda gösterilen bildirimlerde kullanıcılara “çök, kapan ve tutun” yönünde güvenlik talimatı verildi. Uyarının ardından bölgedeki kolluk kuvvetleri ve yerel kurumlar herhangi bir sarsıntı, hasar veya deprem belirtisi tespit etmediklerini açıkladı. USGS, otomatik olay kaydını kısa süre içinde sistemlerinden kaldırarak bildirimin yanlış olduğunu doğruladı.

USGS’nin daha sonra yayımladığı teknik değerlendirmeye göre sistem, Kaliforniya-Nevada sınırı yakınındaki beş sismometreden gelen hatalı sinyalleri gerçek bir deprem olarak yorumladı. İstasyonlardan üçü Reno ile ShakeAlert veri işleme merkezleri arasındaki iletişim arızaları nedeniyle yanlış veri üretti. Dördüncü istasyonda sismometre arızası meydana gelirken kent ortamındaki beşinci istasyon yerel insan faaliyetlerinden kaynaklanan gürültüyle tetiklendi.

ShakeAlert yazılımında bu tür sinyallerin uyarıya dönüşmesini engellemek amacıyla güvenlik kontrolleri bulunmasına karşın söz konusu mekanizmalar bu olayda yetersiz kaldı. İlk vaka açıklamasında tek bir istasyondaki güç sistemi arızasının temel neden olduğu belirtilse de USGS’nin güncel teknik açıklaması, olayın beş istasyonu etkileyen iletişim, donanım ve yerel gürültü kaynaklı sorunların birleşiminden meydana geldiğini göstermektedir.

Bazı Nevada istasyonlarının inceleme süresince ShakeAlert veri akışından geçici olarak çıkarıldığı ve sistemin yanlış tetiklemeleri tanıma yöntemlerinde değişiklikler yapılmaya başlandığı bildirildi. Olayda fiziksel yaralanma veya maddi hasar açıklanmadı; ancak geniş bir coğrafyada gereksiz acil durum uyarıları gönderilmesi, kullanıcı güveni ve kamu uyarı altyapısının doğruluğu açısından operasyonel risk oluşturdu.