Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Yapay Zekâ Üretimi Deepfake Reklamların, Doktor ve Ünlü Kimlikleri Taklit Edilerek Sahte Tıbbi Ürünleri Pazarlamak ve Tüketicileri Dolandırmak İçin Kullanıldığı Bildirilmektedir
Lipödem hastası Beth Holland, doktoru David Amron’u Svelta Venastra adlı kremi öneriyormuş gibi gösteren deepfake Facebook reklamına güvenerek 300 dolarlık ürün satın aldı; doktor reklamı reddetti ve içeriğin izinsiz hazırlandığını açıkladı.
Olay
Amerika Birleşik Devletleri’nde lipödem hastası Beth Holland, kendi doktoru Dr. David Amron’u bir tedavi kremini öneriyormuş gibi gösteren sosyal medya reklamıyla karşılaştı. Yapay zekâ ile değiştirildiği bildirilen videoda Amron’un, “Svelta Venastra” adlı kremin lipödem tedavisinde etkili olduğunu söylediği izlenimi oluşturuldu.
Reklamda ürünün 11.532 kadın üzerinde test edildiği ve yüzde 96 başarı sağladığı öne sürüldü. Bu beyanları doktorunun gerçek tavsiyesi sanan Holland, toplam 300 dolar ödeyerek altı şişe ürün satın aldı. Ürünün beklenen etkiyi göstermemesi üzerine doktoruyla iletişime geçen Holland, Amron’un videoda yer alan açıklamaları yapmadığını ve ürünü desteklemediğini öğrendi.
Dr. Amron, kendisinin ve hastasının sahte bir “mucize krem” reklamında izinsiz olarak kullanıldığını açıkladı. Videonun hangi araçla üretildiği, ürünü satan kişilerin kimliği ve ileri sürülen klinik başarı oranlarının dayanağı kamuya açık bilgilerde doğrulanmadı. Sahte reklamda Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi tarafından düzenlenmiş izlenimi veren uygunluk belgelerinin de kullanıldığı bildirildi; ancak ürünün lipödem tedavisi için FDA tarafından onaylandığına ilişkin güvenilir bir kayıt sunulmadı.
Benzer reklamlarda Oprah Winfrey, Kelly Clarkson ve Al Roker gibi tanınmış kişilerin yanı sıra gerçek doktorların görüntülerinin de diyabet, hipertansiyon ve kilo kaybına yönelik doğrulanmamış ürünleri tanıtmak için değiştirildiği aktarıldı. Bazı içeriklerde piyasada bulunmayan sıvı GLP-1 ürünlerinin pazarlandığı belirtildi.
Meta, söz konusu lipödem kremi reklamının Facebook’tan kaldırıldığını ve ünlülerin görüntülerinin dolandırıcılık amaçlı kullanımını tespit etmek için yüz eşleştirme teknolojilerinden yararlandığını bildirdi. Olayla bağlantılı resmî bir soruşturma, ürünün içeriğine ilişkin laboratuvar analizi veya Holland’ın fiziksel sağlık zararı yaşadığına dair doğrulanmış bilgi açıklanmadı.
Vakanın doğrulanmış etkisi 300 dolarlık mali kayıp ve etkisiz olduğu bildirilen bir ürünün satın alınmasıyla sınırlıdır. Bununla birlikte sahte doktor onaylarının hastaların kanıta dayalı tedavileri geciktirmesine veya içeriği belirsiz ürünler kullanmasına neden olabilmesi, daha geniş bir sağlık güvenliği riski oluşturmaktadır.
Kaynaklar & Kanıtlar
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?