Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Yapay Zekâ Üretimi Deepfake İçeriklerin, Kamu Figürlerini Taklit Ederek Sahte Sağlık Ürünleri ve Yatırım Dolandırıcılıklarını Tanıtmak İçin Kullanıldığı Bildirilmektedir
Karadağ ve Bosna-Hersek’te kamuya mal olmuş kişileri sağlık ürünleri ve yatırım platformlarını destekliyormuş gibi gösteren yapay zekâ üretimi sahte içeriklerin Facebook ve Instagram üzerinden yayıldığı, ancak üreticilerinin ve mali etkisinin kesin kapsamının belirlenemediği bildirildi.
Olay
Karadağ ve Bosna-Hersek’te kamuya mal olmuş kişilerin görüntü ve seslerini taklit eden yapay zekâ üretimi içeriklerin, doğrulanmamış sağlık ürünleri ile sahte yatırım platformlarının tanıtımında kullanıldığı bildirildi. İçeriklerin sahte Facebook ve Instagram profillerinden, bazı durumlarda sponsorlu reklam biçiminde yayımlandığı ve kullanıcıların ürün satın alma veya yatırım yapma amacı taşıyan harici internet sitelerine yönlendirildiği belirtildi.
Karadağlı cerrah ve milletvekili Vladimir Dobričanin, bir kişinin kendisine reklamını yaptığı iddia edilen göz damlasının nereden satın alınabileceğini sorması üzerine olaydan haberdar olduğunu açıkladı. Daha sonra Facebook ve Instagram’da kendisini göz damlası ile romatizma, kabızlık, iktidarsızlık, prostat sorunları ve parazitlere yönelik çeşitli ürünleri önerirken gösteren değiştirilmiş videolar tespit ettiğini bildirdi. Dobričanin, görüntülerin yapay zekâ aracılığıyla değiştirilerek kendisine gerçekte söylemediği ifadelerin atfedildiğini ve ürünlerin içeriği veya etkisi konusunda güvenilir bilgi bulunmadığını belirtti.
Benzer yöntemlerin yatırım dolandırıcılıklarında da kullanıldığı belgelendi. Karadağ polisi, kamuya mal olmuş kişilerin adları, fotoğrafları ve sahte haber sitesi tasarımları kullanılarak kullanıcıların kripto para yatırımı vaat eden platformlara yönlendirildiğini açıkladı. Nearest Edge adıyla tanıtılan bir sistemin kısa sürede yüksek kazanç vadettiği, kullanıcıların para yatırmasının ardından ise ek ücret ve ödeme talepleriyle karşılaşabildiği bildirildi. Polis, bu içerikleri çevrim içi yatırım dolandırıcılığı olarak nitelendirdi; ancak Nearest Edge adıyla kullanılan tüm sitelerin veya bunlarla ilişkilendirilen şirketlerin aynı kişilerce yönetildiği kesin olarak belirlenmedi.
İlk vaka kaydında Limited Charm, Digital Edge ve Nearest Edge adları içeriklerin yönlendirdiği şirket veya platformlarla ilişkilendirildi. Bununla birlikte kamuya açık kaynaklar, söz konusu şirketlerin her birinin deepfake içerikleri doğrudan hazırladığını veya yayımladığını kesin biçimde ortaya koymamaktadır. Bu nedenle şirket bağlantıları doğrulanmış sorumluluk olarak değil, haberlerde ve vaka kaydında bildirilen ilişkilendirmeler olarak değerlendirilmiştir.
Karadağ polisinin verilerine göre 2025 yılında 42 gerçek veya tüzel kişi çevrim içi dolandırıcılık mağduriyeti bildirdi ve toplam tahmini zarar yaklaşık 300 bin avroya ulaştı. Bu toplam, yalnızca deepfake kullanılan vakaları değil, farklı türlerde internet dolandı
Kaynaklar & Kanıtlar
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?