RISKYZ-2025-00222MITAIID8 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Ustaz Ujang Bustomi’yi taklit eden yapay zekâ üretimi videonun sahte para dağıtımı vaadiyle Facebook’ta yayıldığı bildirildi

Yayınlandı: 18 Temmuz 2026Olay: Kasım 2025

Ustaz Ujang Bustomi’yi iki saat içinde yüksek tutarlarda para dağıtıyormuş gibi gösteren yapay zekâ üretimi olduğu bildirilen video Facebook’ta geniş etkileşim alırken Bustomi benzer içeriklerin dolandırıcılık olduğunu daha önce açıklamıştı.

Olay

Endonezya’da “PT perusahaan uangtunai” adlı Facebook hesabı, dinî konuşmacı Ustaz Ujang Bustomi’yi para dağıtımı yaptığını söylüyormuş gibi gösteren bir video yayımladı. Paylaşımda, kendisine güvenen kişilere iki saat içinde 50 milyon ile 5 milyar Endonezya rupisi arasında para verileceği öne sürüldü.

Video kısa sürede yüksek etkileşim aldı. 21 Kasım 2025 itibarıyla paylaşımın yaklaşık 12.500 beğeni, 7.100 yorum ve 422 paylaşım aldığı bildirildi. İçeriğin, Bustomi’nin tanınırlığı ve dinî otoritesinden yararlanarak kullanıcıların güvenini kazanmayı amaçladığı değerlendirildi.

Endonezyalı doğrulama kuruluşu Mafindo, videoyu inceledi ve kullanılan yüz ile ses unsurlarının yapay zekâ yoluyla değiştirilmiş olabileceğini belirtti. Otomatik tespit aracı videonun yapay zekâ üretimi olma olasılığını yüzde 96,9 olarak değerlendirdi. Bununla birlikte bu tür tespit sonuçları tek başına kesin teknik kanıt oluşturmadığından içerik, bağımsız bağlam ve Bustomi’nin açıklamalarıyla birlikte değerlendirildi.

Ustaz Ujang Bustomi, 28 Eylül 2025’te yayımladığı bir videoda sosyal medya üzerinden para dağıttığı yönündeki iddiaları reddetmişti. Bustomi, kendi adını kullanarak para transferi isteyen veya mali yardım vaat eden hesapların dolandırıcılık amacı taşıdığını belirterek kullanıcıları uyarmıştı.

Kamuya açık bilgilerde kullanıcıların paylaşım üzerinden para gönderip göndermediği, toplam mali kayıp oluşup oluşmadığı veya hesabın yöneticilerine yönelik resmî soruşturma başlatılıp başlatılmadığı açıklanmadı. Olay, tanınmış bir dinî kişinin kimliğinin yapay zekâ destekli sahte video yoluyla kullanılarak sosyal medya kullanıcılarının para vaadiyle yanıltılması girişimi olarak değerlendirilmiştir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00222: Ustaz Ujang Bustomi’yi taklit eden yapay zekâ üretimi videonun sahte para dağıtımı vaadiyle Facebook’ta yayıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00222

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook ve belirtilmeyen yapay zekâ tabanlı video üretim aracı
Sektör
Finans
Konum
Endonezya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Kasım 2025
Yayınlandı
18.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#kimlik taklidi#dolandırıcılık#sahte video#Facebook#dini otorite#üretken yapay zekâ#Endonezya