Yapay Zekâ Üretimi Kapak Tasarımlarının, Edebi Ödül Yarışmasında Kuralları İhlal Ettiği Gerekçesiyle Diskalifikasyona Neden Olduğu Bildirilmektedir

Yeni Zelanda Kitap Ödülleri Vakfı, Stephanie Johnson’ın Obligate Carnivore ve Elizabeth Smither’ın Angel Train adlı eserlerini, kapak tasarımlarında üretken yapay zekâ kullanıldığının belirlenmesi üzerine 2026 Ockham Yeni Zelanda Kitap Ödülleri değerlendirmesinden çıkardı. Her iki eser de 65 bin Yeni Zelanda doları değerindeki Jann Medlicott Acorn Kurgu Ödülü için sunulmuştu.

Vakıf, Ağustos 2025’te yayımladığı başvuru koşullarında tamamen veya kısmen yapay zekâ tarafından yazılan metinler ile yapay zekâ üretimi illüstrasyonlar içeren eserlerin yarışmaya kabul edilmeyeceğini belirtmişti. Bir kitapçının kapaklarda yapay zekâ kullanılmış olabileceğini bildirmesi üzerine yayıncı Quentin Wilson ve tasarımcılarla iletişime geçildi; her iki kapakta da yapay zekâ destekli görseller kullanıldığı doğrulandı.

Kapakları hazırlayan Sugarcube Studios, üretken yapay zekâyı insan yaratıcılığının yerine geçen bir sistem olarak değil, tasarım sürecini destekleyen bir araç olarak kullandığını savundu. Yazarlar ise kitapların metinlerinde yapay zekâ kullanmadıklarını ve kapakların hazırlanmasındaki teknik yöntemden önceden haberdar olmadıklarını açıkladı. Geleneksel yayıncılık sözleşmelerinde yazarların kapak üretim süreci üzerindeki kontrolünün sınırlı olması, kararın yazarlar açısından orantılılığı konusunda tartışma yarattı.

Yayıncı, yeni kuralın kapak tasarımları büyük ölçüde tamamlandıktan sonra duyurulduğunu ve başvuru süresine kadar tasarımların değiştirilmesinin güç olduğunu belirtti. Vakıf ise başvuru sahiplerinin yayımlanan koşulları okuyup uygunluk beyanında bulunmakla sorumlu olduğunu ve kuralların tüm eserler için eşit uygulanması gerektiğini savundu.

Vakıf, sektörün yetersiz bildirim süresine ve kararın yazarlara verdiği dolaylı zarara ilişkin itirazlarını değerlendirdikten sonra 5 Aralık 2025’te ilk kararını değiştirdi. *Obligate Carnivore* ve *Angel Train* yeniden 2026 ödüllerine kabul edildi; yapay zekâ tarafından yazılmış metinlere yönelik yasak korunurken kapak görsellerine ilişkin uygulamanın daha kapsamlı sektör istişaresiyle yeniden ele alınacağı açıklandı.