Otomatik Reklam ve Hedefleme Sistemlerinin, Dolandırıcılık İçeriklerini Tespit Etmesine Rağmen Müdahaleyi Sınırlayarak Büyük Ölçekli Gelir Üretimine İmkân Tanıdığı İddia Edilmektedir

Reuters tarafından incelenen 2021–2025 dönemine ait Meta iç belgeleri, şirketin otomatik reklam ve hedefleme sistemlerinin dolandırıcılık, yasa dışı kumar ve yasaklı ürünlerle bağlantılı reklamları geniş ölçekte kullanıcılara ulaştırdığını gösteren kurum içi değerlendirmeler içeriyordu. Belgelerde Meta’nın, 2024 yılı toplam gelirinin yaklaşık yüzde 10,1’inin, yaklaşık 16 milyar doların, dolandırıcılık veya yasaklı ürün reklamlarıyla ilişkili olabileceğini tahmin ettiği bildirildi. Bunun yaklaşık 7 milyar dolarlık bölümünün belirgin dolandırıcılık işaretleri taşıyan yüksek riskli reklamlardan kaynaklandığı değerlendirildi.

İç tahminlere göre kullanıcılar günde yaklaşık 15 milyar yüksek riskli dolandırıcılık reklamıyla karşılaşıyordu. Meta’nın otomatik sistemlerinin bazı reklamverenleri şüpheli olarak işaretlemesine rağmen hesapların yalnızca dolandırıcılık olasılığı çok yüksek değerlendirildiğinde engellendiği; daha düşük güven düzeyinde ise “ceza teklifi” olarak tanımlanan mekanizmayla daha yüksek reklam ücreti uygulandığı bildirildi. Bu yaklaşım, şüpheli reklamların doğrudan kaldırılmak yerine daha yüksek maliyetle yayımlanmaya devam edebilmesine imkân tanıyordu.

Belgelerde, dolandırıcılık reklamlarıyla etkileşime giren kullanıcıların reklam kişiselleştirme sistemi tarafından benzer içeriklere daha fazla maruz bırakılabildiği belirtildi. Ayrıca Facebook ve Instagram kullanıcılarının haftada yaklaşık 100 bin geçerli dolandırıcılık bildirimi yaptığı, ancak 2023 tarihli bir kurum içi değerlendirmeye göre bu bildirimlerin yüzde 96’sının dikkate alınmadığı veya hatalı biçimde reddedildiği aktarıldı.

Bazı iç belgelerde dolandırıcılıkla mücadele tedbirlerinin reklam gelirini belirli bir oranın üzerinde azaltması durumunda üst yönetim onayı gerektiği ve şirketin muhtemel düzenleyici cezaları dolandırıcılık bağlantılı gelirlerle karşılaştırdığı bildirildi. Bu kayıtlar, güvenlik önlemleri ile gelir hedefleri arasında kurumsal bir çıkar çatışması bulunduğu yönündeki eleştirilere temel oluşturdu.

Meta sözcüsü, belgelerin şirketin dolandırıcılıkla mücadele yaklaşımını seçici ve çarpıtılmış biçimde yansıttığını savundu. Şirket, yüzde 10,1’lik gelir tahmininin kaba ve aşırı kapsayıcı olduğunu, daha sonraki incelemelerde gerçek oranın daha düşük bulunduğunu belirtti ancak kesin oran açıklamadı. Meta ayrıca dolandırıcılık reklamlarını ve hesaplarını kaldırmak için otomatik tespit sistemlerini geliştirdiğini bildirdi.

Bulgular bağımsız bir mahkeme kararı veya düzenley