RISKYZ-2025-00199MITAIID49 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Yapay Zekâ Üretimi Deepfake İçeriklerin, Finansal Uzman Kimlikleri Üzerinden Güven Oluşturarak Geniş Ölçekli Yatırım Dolandırıcılığına ve Piyasa Manipülasyonuna İmkân Tanıdığı Bildirilmektedir

Yayınlandı: 30 Nisan 2026Olay: Ekim 2025

Dolandırıcıların, tanınmış İsveçli finans uzmanlarını taklit eden yapay zekâ üretimi reklamlar ve sahte yatırım gruplarıyla belirli hisseleri yönlendirdiği, 5.000’den fazla küçük yatırımcının benzer dolandırıcılıklarda yaklaşık 500 milyon İsveç kronu kaybettiği bildirildi.

Olay

İsveçli küçük yatırımcıları hedef alan ve 2025 yılı boyunca devam ettiği bildirilen geniş çaplı “pump and dump” dolandırıcılıklarında, 5.000’den fazla kişinin toplam yaklaşık 500 milyon İsveç kronu kaybettiği açıklandı. Bu rakamlar tek bir saldırıya değil, benzer yöntemlerle yürütülen çok sayıda yatırım dolandırıcılığına ilişkin toplu tahminleri ifade etmektedir.

Kimliği belirlenemeyen dolandırıcıların, yatırımcı Günter Mårder ve ekonomi gazetecisi Gabriel Mellqvist gibi tanınmış finans uzmanlarının görüntü ve kimliklerini izinsiz kullandığı bildirildi. Facebook’ta yayımlanan sahte reklamlar ile haber odası veya podcast stüdyosu izlenimi veren yapay zekâ üretimi videolarda, bu kişilerin belirli hisseleri güvenli ve yüksek getirili yatırımlar olarak önerdiği algısı oluşturuldu. Mellqvist, kimliğinin sahte reklamlarda kullanıldığını doğruladı ve Facebook’un sahibi Meta’nın sahte hesap ve içeriklere karşı yeterli müdahalede bulunmadığını savundu.

Reklamlara yanıt veren kişilerin sahte profillere ve WhatsApp gruplarına yönlendirildiği, başlangıçta birkaç bin kronluk hisse alımı yapmalarının istendiği belirtildi. Dolandırıcıların, fiyatı düşük veya işlem hacmi sınırlı hisseleri güvenilir yatırım fırsatları olarak tanıttığı; katılımcı sayısı arttıktan sonra mağdurları ek alım yapmaya teşvik ettiği bildirildi. Ardından faillerin ellerindeki hisseleri topluca satmasıyla fiyatların bazı vakalarda dakikalar içinde yüzde 95’e varan oranlarda düştüğü ve yatırımcıların önemli kayıplar yaşadığı aktarıldı.

Deepfake reklamların toplam 500 milyon kronluk kaybın ne kadarından doğrudan sorumlu olduğu kamuya açık verilerde ayrı olarak belirtilmedi. Bu nedenle zararın tamamının yalnızca yapay zekâ üretimi videolardan kaynaklandığı kesin biçimde söylenemez. Bununla birlikte, sahte uzman kimlikleri, yapay zekâ üretimi görüntüler ve sosyal medya reklamlarının mağdurları yatırım gruplarına çekmek amacıyla kullanıldığı güvenilir kaynaklarda bildirildi.

İçeriklerde kimlikleri kullanılan finans uzmanları, kendi adlarına açılmış çok sayıda sahte hesap ve reklamla mücadele etmek zorunda kaldıklarını açıkladı. Soruşturmaların kapsamı, faillerin kimlikleri ve kaybedilen paranın ne kadarının geri alınabildiği hakkında doğrulanmış kapsamlı bilgi yayımlanmadı.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00199: Yapay Zekâ Üretimi Deepfake İçeriklerin, Finansal Uzman Kimlikleri Üzerinden Güven Oluşturarak Geniş Ölçekli Yatırım Dolandırıcılığına ve Piyasa Manipülasyonuna İmkân Tanıdığı Bildirilmektedir. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00199

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Yapay zekâ ile üretilen sahte yatırım videoları, güvenilir uzmanları taklit ederek binlerce yatırımcının büyük maddi kayıplar yaşamasına neden oldu.
Sektör
Finans
Konum
İsveç

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ekim 2025
Yayınlandı
30.04.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#yatırım dolandırıcılığı#kimlik taklidi#sosyal medya reklamı#finansal dolandırıcılık#üretken yapay zekâ#manipülasyon#Meta