Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Üretken yapay zekâ sistemlerinin Charlie Kirk suikastı sonrasında yanlış ve doğrulanmamış bilgileri yaydığı bildirildi
Charlie Kirk’ün öldürülmesinin ardından Perplexity, Grok ve Google’ın yapay zekâ sistemleri; Kirk’ün hayatta olduğu, görüntülerin sahnelendiği ve ilgisiz bir kişinin şüpheli olduğu yönündeki yanlış bilgileri kullanıcılara aktararak olayla ilgili çevrim içi bilgi kirliliğini artırdı.
Olay
ABD’li muhafazakâr siyasi aktivist Charlie Kirk, 10 Eylül 2025 tarihinde Utah Valley University’de düzenlenen bir etkinlik sırasında vurularak hayatını kaybetti. Olayın ardından şüphelinin kimliği ve saldırının koşulları henüz kesinleşmeden sosyal medyada yoğun biçimde yanlış bilgi ve komplo teorileri yayıldı.
NewsGuard tarafından incelenen etkileşimlerde Perplexity AI’ın sosyal medya hesabı, Kirk’ün ölümünün resmî olarak açıklanmasına rağmen onun hâlâ hayatta olduğunu ileri sürdü. Grok’un da bazı kullanıcılara saldırı görüntülerinin değiştirilmiş veya sahnelenmiş olabileceğini ve Kirk’ün yaşamını sürdürdüğünü belirten hatalı yanıtlar verdiği bildirildi. Bu yanıtlar, hızla gelişen olaylarda sistemlerin güncel ve güvenilir kaynakları yeterince doğrulamadan kesin ifadeler üretebildiğini gösterdi.
Yanlış bilgiler yalnızca Kirk’ün durumuyla sınırlı kalmadı. Michael Mallinson adlı 77 yaşındaki Kanadalı emekli bankacı, internetteki asılsız paylaşımlarda saldırının şüphelisi olarak gösterildi. Mallinson saldırı sırasında Toronto’da bulunuyordu ve olayla bağlantısı yoktu. Buna rağmen Grok’un, CNN, The New York Times ve Fox News’in Mallinson’u şüpheli olarak bildirdiğini öne sürdüğü aktarıldı; söz konusu kuruluşların böyle bir haber yayımladığı doğrulanmadı. Yetkililer daha sonra başka bir kişiyi suçladı; yargılama sürdüğünden bu kişi hakkındaki isnatlar kesinleşmiş mahkûmiyet olarak değerlendirilmemelidir.
Google’ın yapay zekâ destekli haber özetlerinden birinin Kirk’ün 2024 yılında Ukrayna merkezli Myrotvorets veri tabanına eklendiği yönünde yanlış bilgi sunduğu ve bu çıktının Kremlin yanlısı kaynaklarca Ukrayna karşıtı anlatıları desteklemek için kullanıldığı da bildirildi. Bununla birlikte farklı sistemlerin hatalı yanıtları tek bir koordineli kampanyanın parçası olarak doğrulanmadı.
Olay, üretken yapay zekâ sistemlerinin son dakika gelişmelerinde eksik, eski veya uydurulmuş bilgileri gerçekmiş gibi aktararak mevcut belirsizliği büyütebildiğini ortaya koydu. Sistemler yanlış bilgiyi başlangıçta üretmemiş olsa bile, doğrulanmamış sosyal medya paylaşımlarını güvenilir kaynaklara dayandırılmış gibi sunarak bunların yayılmasını hızlandırdı.
Kaynaklar & Kanıtlar
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?