RISKYZ-2025-00161MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Thai PBS World ve iş insanlarını taklit eden deepfake videoyla sahte CRYSTALLUM AI yatırımının tanıtıldığı bildirildi

Yayınlandı: 23 Temmuz 2026Olay: Ağustos 2025

Thai PBS Verify, Facebook’ta yayılan bir reklamın eski haber görüntülerini ve sentetik Tayca sesi kullanarak Patchari Raksawong ile iki Taylandlı iş insanını CRYSTALLUM AI adlı sahte yatırım sistemini destekliyormuş gibi gösterdiğini belirledi.

Olay

Thai PBS Verify, 28 Ağustos 2025 tarihinde Facebook’ta yayımlanan bir reklamın Thai PBS World Tonight programının logosunu izinsiz kullandığını ve tanınmış kişileri yapay zekâ destekli görüntü ile ses değişiklikleriyle taklit ettiğini bildirdi. “Muscle Merge” adlı Facebook sayfası üzerinden reklam olarak dağıtılan video, CRYSTALLUM AI adlı bir yatırım sistemine 8.000 baht yatırılması hâlinde beş kat getiri elde edilebileceğini öne sürdü ve 1.200’den fazla beğeni aldı.

Videoda Central Group İcra Kurulu Başkanı Toss Chirathivat ile Tayland Ticaret Odası Onursal Başkanı Kalin Sarasin’in söz konusu yatırım sistemini tanıttığı izlenimi oluşturuldu. Ancak Thai PBS Verify, bu kişilerin gerçek bir röportajına dayanan böyle bir yatırım açıklaması bulunmadığını ve içeriğin yanıltıcı biçimde düzenlendiğini belirledi. Central Group da Chirathivat’ın görüntüsünün sahte yatırım tanıtımında kullanıldığı yönünde kamuoyu uyarısı yaptı.

Sunucu olarak gösterilen kişinin eski NHK World sunucusu Patchari Raksawong olduğu tespit edildi. Raksawong, Thai PBS’te haber sunucusu olarak çalışmadığını ve görüntüsünün bu içerikte izinsiz kullanıldığını açıkladı. Thai PBS World yönetimi ayrıca World Tonight programının yalnızca İngilizce yayımlandığını, videodaki Tayca seslendirmenin bu nedenle gerçek bir Thai PBS yayını olamayacağını belirtti.

Doğrulama çalışmasında kullanılan görüntülerin, 2013 yılında Tayland’daki sel felaketinin ardından yürütülen konut çalışmalarını konu alan eski bir haber kaydından alındığı belirlendi. Özgün İngilizce sesin yerine sentetik Tayca ses eklendi ve görüntünün üzerine Thai PBS World Tonight logosu yerleştirildi. Hive Moderation aracı videonun yapay zekâyla oluşturulmuş veya değiştirilmiş olma olasılığını yüzde 72,3 olarak ölçtü. Bu oran tek başına kesin kanıt oluşturmasa da kaynak videoyla yapılan karşılaştırma içeriğin değiştirilmiş olduğunu ortaya koydu.

Kamuya açık bilgilerde reklamı hazırlayan kişilerin kimliği, CRYSTALLUM AI’ın hukuki veya kurumsal statüsü, reklama tıklayan kullanıcı sayısı ve olaydan kaynaklanan doğrulanmış mali kayıp açıklanmadı. Bu nedenle olay, kesinleşmiş mağdur zararı yerine, yapay zekâ destekli kimliğe bürünme yoluyla kullanıcıları olası bir yatırım dolandırıcılığına yönlendirme girişimi olarak değerlendirilmelidir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00161: Thai PBS World ve iş insanlarını taklit eden deepfake videoyla sahte CRYSTALLUM AI yatırımının tanıtıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00161

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook, CRYSTALLUM AI reklamları ve yapay zekâ destekli deepfake araçları
Sektör
Finans
Konum
Tayland

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ağustos 2025
Yayınlandı
23.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#yatırım dolandırıcılığı#kimlik taklidi#Tayland#Facebook#sentetik medya#sosyal medya reklam sahtekarlığı#üretken yapay zekâ