RISKYZ-2025-00126MITAIID10 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Optometrist Joseph Allen’ı taklit eden deepfake videolarla miyopiyi giderdiği öne sürülen göz damlalarının tanıtıldığı bildirildi

Yayınlandı: 24 Temmuz 2026Olay: Temmuz 2025

Joseph Allen’ın görüntü ve sesini taklit eden deepfake videolar, miyopiyi giderdiği kanıtlanmamış göz damlalarını tanıtmak ve kullanıcılara göz uzmanlarından uzak durmalarını söylemek amacıyla sosyal medyada yayımlanmış, kaldırılan içerikler yeni hesaplardan tekrar paylaşılmıştır.

Olay

“Doctor Eye Health” adlı YouTube kanalıyla tanınan optometrist Dr. Joseph Allen’ın görüntü ve sesini taklit eden yapay zekâ üretimi videoların TikTok ve diğer sosyal medya platformlarında yayımlandığı bildirildi. Videolarda Allen’ın gerçekte desteklemediği göz damlalarını önerdiği ve bu ürünlerin miyopiyi ortadan kaldırabileceğini ileri sürdüğü izlenimi oluşturuldu. Bazı içeriklerde kullanıcılara göz sağlığı uzmanlarına başvurmamaları yönünde yanıltıcı mesajlar da verildi.

Allen, görüntü ve sesinin rızası dışında kullanıldığını, tanıtılan ürünlerle herhangi bir bağlantısının bulunmadığını açıkladı. Hukuk desteğiyle TikTok’a başvurmasının ardından platformla iletişim kurmasının yaklaşık bir ay, gerçek “Doctor Eye Health” hesabının sahibi olduğunu kanıtlamasının ise üç hafta daha sürdüğünü bildirdi. Sahte hesaplardan biri kaldırıldıktan birkaç saat sonra benzer bir hesabın açılarak içeriklerin yeniden yüklendiği aktarıldı.

Tanıtılan ürünlerin miyopiyi geri çevirdiği veya ortadan kaldırdığı yönündeki iddiaları destekleyen güvenilir klinik kanıt sunulmadı. İçeriklerin, Allen’ın sağlık alanındaki tanınırlığından yararlanarak ürünlere tıbbi güvenilirlik kazandırmayı amaçladığı değerlendirildi. Videolarda kullanılan belirli yapay zekâ sistemi ve içerikleri oluşturan kişilerin kimlikleri kamuya açık kaynaklarda açıklanmadı.

Daha sonraki incelemelerde tanıtılan damlaların Çin merkezli bir şirketle ilişkilendirildiği ve ürünlerin Amazon üzerinden yüksek hacimde satıldığı bildirildi. Bununla birlikte ürünlerin gerçek içeriği, satış tutarı ve deepfake videoların satışlara doğrudan etkisi bağımsız laboratuvar veya mali kayıtlarla doğrulanmadı.

Olay, sağlık uzmanlarının dijital kimliklerinin izinsiz kullanılması, kanıtlanmamış tedavilerin tıbbi tavsiye gibi sunulması ve platformların kaldırılan deepfake içeriklerin yeniden yüklenmesini engellemekte yetersiz kalabilmesi bakımından kamu sağlığı riski oluşturmuştur.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00126: Optometrist Joseph Allen’ı taklit eden deepfake videolarla miyopiyi giderdiği öne sürülen göz damlalarının tanıtıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00126

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
TikTok ve yapay zekâ destekli deepfake video ve ses üretim araçları
Sektör
Sağlık
Konum
Amerika Birleşik Devletleri, Çin

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Temmuz 2025
Yayınlandı
24.07.2026
Güncellendi
16.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#kimlik taklidi#sağlık dezenformasyonu#üretken yapay zekâ#sosyal medya#sahte reklam#tüketici güvenliği#sağlık dolandırıcılığı