RISKYZ-2025-00121MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Azerbaycanlı bakanlara atfedilen deepfake videolarda Belarus uçağının Rusya hava sahasında düşürüldüğü yönünde sahte açıklamalar yayımlandı

Yayınlandı: 24 Temmuz 2026Olay: Temmuz 2025

Azerbaycan Medya Kalkınma Ajansı, Savunma Bakanı Zakir Hasanov ile Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’u Belarus uçağının Rusya hava sahasında düşürüldüğünü açıklıyormuş gibi gösteren yapay zekâ üretimi videoların gerçek olmadığını ve kamuoyunu yanıltmayı amaçladığını bildirdi.

Olay

Azerbaycan Cumhuriyeti Medya Kalkınma Ajansı, 12 Temmuz 2025 tarihinde sosyal medya hesaplarında dolaşıma sokulan ve Savunma Bakanı Zakir Hasanov ile Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’a atfedilen video açıklamaların sahte olduğunu bildirdi. Videolarda iki bakanın, Belarus’a ait bir uçağın Rusya hava sahasında düşürüldüğü iddiası hakkında açıklama yaptığı izlenimi oluşturuldu.

Ajans, söz konusu görüntü ve ifadelerin yapay zekâ destekli “deepfake” teknolojileri kullanılarak oluşturulduğunu ve gerçeği yansıtmadığını açıkladı. İçerikleri, kamuoyunu yanıltmayı amaçlayan açık bir bilgi manipülasyonu örneği olarak nitelendirdi. Bakanların videolarda yer alan açıklamaları gerçekten yaptığına veya Belarus uçağının iddia edildiği şekilde düşürüldüğüne ilişkin güvenilir bir resmî kayıt bulunmadı.

Kamuya açık açıklamalarda sahte videoları oluşturan kişilerin kimliği, kullanılan yapay zekâ sistemi, içeriklerin ilk yayımlandığı hesaplar ve ulaştığı kullanıcı sayısı belirtilmedi. Ayrıca olayın belirli bir devlet, siyasi oluşum veya koordineli nüfuz ağı tarafından yürütüldüğüne ilişkin doğrulanmış kanıt sunulmadı.

Azerbaycan Medya Kalkınma Ajansı, vatandaşlardan yalnızca resmî devlet kurumları ile güvenilir medya kuruluşlarının yayımladığı bilgileri esas almalarını ve sosyal medyada karşılaştıkları değiştirilmiş görüntüleri doğrulamadan paylaşmamalarını istedi. Olay, askerî ve diplomatik yetkililerin kimliklerinin deepfake teknolojisiyle taklit edilerek ülkeler arası gerilimi artırabilecek gerçek dışı güvenlik haberlerinin yayılmasında kullanılmasına ilişkin bir dezenformasyon vakasıdır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00121: Azerbaycanlı bakanlara atfedilen deepfake videolarda Belarus uçağının Rusya hava sahasında düşürüldüğü yönünde sahte açıklamalar yayımlandı. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00121

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Yapay zekâ destekli deepfake video ve ses araçları ile sosyal medya platformları
Sektör
SavunmaKamu Hizmetleri
Konum
Azerbaycan, Belarus, Rusya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Temmuz 2025
Yayınlandı
24.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#deepfake#dezenformasyon#kimlik taklidi#siyasi manipülasyon#ulusal güvenlik#sahte video#bilgi bütünlüğü#Azerbaycan