RISKYZ-2025-00088MITAIID7 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

Çok sayıda büyük dil modelinin, iddiaya göre Çin Komünist Partisi'nin sansür ve propagandasıyla uyumlu yanıtlar ürettiği bildirildi

Yayınlandı: 24 Temmuz 2026Olay: Haziran 2025

ChatGPT, Copilot, Gemini, DeepSeek ve Grok dahil çok sayıda büyük dil modelinin, belirli konularda sorgulandığında Çin Komünist Partisi'nin sansür ve propaganda çerçevelemesiyle uyumlu yanıtlar ürettiği bir raporla ortaya konuldu.

Olay

American Security Project'in bir raporuna göre, ChatGPT, Copilot, Gemini, DeepSeek ve Grok dahil olmak üzere popüler yapay zekâ sohbet botlarının bazı konularda sorgulandığında, iddiaya göre Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) çerçevelemesiyle uyumlu yanıtlar ürettiği tespit edildiği bildirildi. İncelenen tüm sohbet botlarının zaman zaman ÇKP'ye yönelik sansür ve önyargı gösteren yanıtlar döndürdüğü aktarıldı.

Microsoft'un Copilot aracının, diğer ABD kaynaklı modellere kıyasla ÇKP propagandası ve dezenformasyonunu daha otoriter bir kaynak gibi veya doğru bilgiyle eşdeğer düzeyde sunmaya daha yatkın olduğunun tespit edildiği belirtildi. Copilot ve DeepSeek'in, 1989 Tiananmen Meydanı olaylarını ÇKP'nin çerçevelemesiyle uyumlu bir şekilde "4 Haziran Olayı" olarak adlandırdığı, yalnızca ChatGPT'nin bu konuda "katliam" ifadesini kullandığı aktarıldı. Gemini'nin ise COVID-19 salgınının kökenine ilişkin sorularda, Wuhan'dan önce ABD ve Fransa'da pozitif test sonuçları bulunduğu yönünde bir yanıt verdiği bildirildi. Grok'un ise genel olarak Çin devlet anlatılarına karşı en eleştirel model olduğu belirtildi.

Sorunun kök nedeninin, bu karmaşık modellerin eğitiminde kullanılan devasa veri kümelerinde yattığı, büyük dil modellerinin ÇKP'nin "astroturfing" gibi taktiklerle kamuoyunu etkin biçimde manipüle ettiği çevrimiçi bir bilgi külliyatından öğrendiği değerlendirildi.

Olayın, büyük dil modellerinin eğitim verilerindeki devlet kaynaklı propaganda ve sansür örüntülerinin, modellerin yanıtlarına istemsiz biçimde yansıyabildiğini ve bunun küresel bilgi bütünlüğü açısından risk oluşturduğunu gösterdiği değerlendirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2025-00088: Çok sayıda büyük dil modelinin, iddiaya göre Çin Komünist Partisi'nin sansür ve propagandasıyla uyumlu yanıtlar ürettiği bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2025-00088

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
ChatGPT, Copilot, Gemini, DeepSeek, Grok (büyük dil modelleri)
Sektör
Bilişim

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Haziran 2025
Yayınlandı
24.07.2026
Güncellendi
12.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#büyük dil modeli#sansür#propaganda#önyargı#ulusal güvenlik#dezenformasyon