Sudan’daki iç çatışmalarda dezenformasyon amacıyla yaygın derin kurgu (deepfake) ve yapay zekâ içeriklerinin kullanıldığı bildirildi

Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında devam eden çatışmalarda, sosyal medya platformlarının yapay zekâ destekli dezenformasyonun bir savaş aracı olarak kullanıldığı bir mecraya dönüştüğü öne sürülmektedir. Nisan 2024’te Al-Jazeera Üniversitesi’nin bombalandığını gösteren sahte bir görselin viral hale gelmesi ve birçok siyasi figür tarafından gerçek sanılarak paylaşılması, bu durumun kamuoyu algısını manipüle etme potansiyelini ortaya koymuştur.

Rapora göre, çatışma süresince ABD Büyükelçisi’nin Sudan’daki İslami etkiyi azaltmaya yönelik bir planı olduğunu iddia eden sahte videoların, eski lider Ömer el-Beşir’i taklit eden TikTok kampanyalarının ve Sudan Silahlı Kuvvetleri liderinin sivil katliamı emri verdiğine dair sahte ses kayıtlarının dolaşıma sokulduğu belirtilmektedir. Mart 2024’te bir darbe planına ilişkin üretilen yapay zekâ ürünü bir ses kaydının ulusal televizyonda dahi yayımlandığı, ancak içeriğin aslında yapay zekanın tehlikelerine dikkat çekmek isteyen bir içerik üreticisi tarafından hazırlanan 'sarkastik' bir çalışma olduğunun anlaşılması üzerine kaldırıldığı aktarılmıştır.

Olayların bir diğer boyutu ise "yalancının temettüsü" (liar's dividend) olarak adlandırılan durumdur. Sudan Silahlı Kuvvetleri destekçilerinin, RSF lideri Hemedti’ye ait doğrulanmış kayıtların yapay zekâ ürünü olduğunu iddia ettiği; benzer şekilde bazı siyasetçilerin de sızdırılan gerçek kayıtlarını yapay zekâ diyerek reddettiği bildirilmiştir. Yapay zekâ araştırmacıları, Sudan lehçesine yönelik eğitim verisi eksikliğinin şu an için ses taklitlerinin "robotik" duyulmasına neden olduğunu ve tespitini kolaylaştırdığını; ancak teknolojinin gelişmesiyle bu riskin artabileceğini değerlendirmektedir.

Sudan merkezli teyit organizasyonu Beam Reports, sahadan haber alma imkânlarının kısıtlı olmasının dezenformasyonun yayılmasını kolaylaştırdığını ve üretken yapay zekânın nefret söylemi ile yanlış bilgiyi karmaşıklaştırdığını vurgulamıştır.