RISKYZ-2024-00251MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Diyabet uzmanı Prof. Jonathan Shaw’un deepfake videolarının yanıltıcı sağlık tavsiyeleri ve takviye edici gıda satışı için kullanıldığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Aralık 2024

Avustralyalı diyabet uzmanı Prof. Jonathan Shaw’un deepfake videoları aracılığıyla metformin ilacının yetersiz olduğu iddia edilerek onaylanmamış bir sağlık takviyesinin reklamının yapıldığı ve hastaların maddi zarara uğratıldığı bildirildi.

Olay

Melbourne’deki Baker Kalp ve Diyabet Enstitüsü müdür yardımcısı Profesör Jonathan Shaw’un kimliğinin, üretken yapay zekâ araçlarıyla taklit edilerek Facebook üzerinden sahte reklamlar yayımlandığı bildirildi. Söz konusu videolarda Shaw’un, tip 2 diyabet tedavisinde yaygın kullanılan "metformin" ilacını reçete edenleri "aptal" olarak nitelendirdiği ve ilacın tek başına yeterli olmadığını öne sürdüğü iddia edildi. Videonun, Shaw’un gerçek görüntüsü ve sesine yüksek benzerlik gösterdiği ancak kullanılan ifadelerin tamamen yapay zekâ ile üretildiği belirtildi.

Sahte içeriklerde, "Glyco Balance" adlı bir bitkisel takviyenin kan şekerini 24 saat içinde dengelediği iddiasıyla tanıtımının yapıldığı aktarıldı. Dolandırıcılık faaliyetinin yalnızca videolarla sınırlı kalmadığı; Stanford Üniversitesi'nde kaydı bulunmayan "Dr. Richard George" isimli sahte bir araştırmacı adına ResearchGate platformunda makaleler yayımlandığı ve ABC gazetecisi Leigh Sales gibi tanınmış isimlerle yapılmış gibi gösterilen sahte mülakat metinlerinin internete yüklendiği saptandı. Ürünün üreticisi Vellec Group'un bir temsilcisi, reklamların sorumluluğu konusunda onay veremediğini belirtti.

Olayın ardından birçok hastanın kliniği arayarak bilgi aldığı, 79 yaşındaki Michael isimli bir hastanın ise Dr. Norman Swan ile yapılmış gibi gösterilen sahte mülakatlara güvenerek 340 ABD doları tutarında harcama yaptığı bildirildi. Avustralya Terapötik Ürünler İdaresi (TGA), söz konusu ürünün onaylı olmadığını ve güvenliğinin garanti edilemeyeceğini açıkladı. Profesör Shaw, bu tür dezenformasyon faaliyetlerinin hastaların hayati ilaçlarını bırakmasına yol açabileceği ve güvenilir bilgi kaynaklarına olan inancı zedeleyebileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00251: Diyabet uzmanı Prof. Jonathan Shaw’un deepfake videolarının yanıltıcı sağlık tavsiyeleri ve takviye edici gıda satışı için kullanıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00251

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Üretken yapay zekâ (deepfake video ve ses sentezleme sistemleri)
Sektör
Sağlık
Konum
Avustralya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Aralık 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#deepfake#kimlik taklidi#sağlık dezenformasyonu#dolandırıcılık#yanlış bilgi#Facebook#tüketici güvenliği