RISKYZ-2024-00236MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Moldova’daki AB referandumu sürecinde yapay zekâ üretimi sahte içeriklerin ve dezenformasyon kampanyalarının kullanıldığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Eylül 2024

Moldova’daki kritik oylama öncesinde, Ekonomi Bakanı’nı hedef alan sahte videoların ve yapay zekâ destekli dezenformasyon içeriklerinin seçmen algısını manipüle etmek amacıyla kullanıldığı iddia edildi.

Olay

Moldova’nın Avrupa Birliği’ne katılım sürecini ve anayasal yönelimini belirleyecek olan kritik referandum ve cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde, seçmen iradesini etkilemeye yönelik geniş kapsamlı bir dezenformasyon kampanyası yürütüldüğü bildirildi. Moldova ulusal güvenlik yetkilileri ve uluslararası teknoloji şirketleri, bu süreçte yapay zekâ tarafından üretilen sahte görsellerin, videoların ve yanıltıcı içeriklerin sistematik olarak dolaşıma sokulduğunu ifade etti.

Kampanyanın en somut örneklerinden birinin, Moldova Ekonomik Kalkınma Bakanı Dumitru Alaiba’yı hedef alan bir video olduğu aktarıldı. Söz konusu videoda Bakan Alaiba’nın uygunsuz bir ortamda bulunduğu iddia edilmiş; ancak Alaiba videonun "ucuz bir sahte" (fake) olduğunu belirterek içeriği kesin bir dille reddetmiştir. Microsoft tarafından yayımlanan verilerde, Moldova hükümetine yönelik siber saldırıların yanı sıra bot hesaplar aracılığıyla yayılan yapay zekâ destekli yanıltıcı içeriklerin ve montajlanmış belgelerin Rusya bağlantılı aktörlerce koordine edildiği öne sürülmüştür.

Meta, "eşgüdümlü sahte davranış" sergilediği tespit edilen ve Rusça yayın yapan hayali haber mecralarıyla bağlantılı çok sayıda Facebook ve Instagram hesabını kapattığını duyurdu. Bu ağların, halk arasında savaş korkusu yaymak ve dezenformasyon içerikli belgeler (örneğin sahte Bakanlık mektupları) paylaşmak amacıyla kullanıldığı belirtildi. Ayrıca, Moskova’da bulunan Moldovalı iş insanı Ilan Shor’un Telegram üzerinden yürüttüğü ve AB karşıtı kanallara abone olanlara ödeme vaat eden faaliyetlerinin, yerel yasaları ihlal ettiği gerekçesiyle platform tarafından askıya alındığı bildirildi.

Kremlin yönetimi, Moldova’daki seçim süreçlerine müdahale edildiği yönündeki suçlamaları "kategorik olarak reddettiğini" açıklamış ve Moldova hükümetini Rusya yanlısı görüşleri susturmakla suçlamıştır. Olayda kullanılan yapay zekâ araçlarının teknik detayları ve içeriklerin üretim süreçleri kamuya açık kaynaklarda bütünüyle yer almadığından, manipülasyonun teknik ölçeği ve etkisi bağımsız olarak tam olarak doğrulanamamıştır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00236: Moldova’daki AB referandumu sürecinde yapay zekâ üretimi sahte içeriklerin ve dezenformasyon kampanyalarının kullanıldığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00236

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Sosyal medya platformları (Facebook, Instagram, Telegram), üretken yapay zekâ araçları
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Moldova

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Eylül 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#dezenformasyon#sosyal medya#siyasi manipülasyon#sahte video#seçim güvenliği#yanıltıcı içerik#bilgi bütünlüğü#üretken yapay zekâ