RISKYZ-2024-00208MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

Yapay zekâ ile üretilen yetkisiz ve hatalı vefat ilanlarının yaslı ailelerin kederini artırdığı ve dezenformasyona yol açtığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Temmuz 2024

Üretken yapay zekâ kullanılarak rıza dışı ve hatalı şekilde hazırlanan vefat ilanlarının, reklam geliri ve SEO trafiği amacıyla internete servis edildiği ve bu durumun hayatını kaybedenlerin yakınlarında mağduriyet oluşturduğu bildirildi.

Olay

Çeşitli internet platformlarının, hayatını kaybeden kişilerin bilgilerini kullanarak üretken yapay zekâ aracılığıyla otomatik vefat ilanları oluşturduğu ve bu içerikleri reklam geliri elde etmek amacıyla yayımladığı bildirilmektedir. Bridget Todd ve Chris Mohney gibi mağdurların anlatımlarına göre, bu sistemler tarafından hazırlanan ilanların ailelerin rızası ve bilgisi dışında paylaşıldığı, ayrıca gerçeği yansıtmayan veya bağlamından koparılmış bilgiler içerdiği öne sürülmektedir.

Olaylarda, yapay zekânın mevcut bilgileri abartılı bir dille genişlettiği, bu süreçte kişilere almadıkları askeri madalyaları atfettiği veya mesleki geçmişlerini yüzeysel şekilde aktardığı belirtilmektedir. Örneğin, Paul Mohney’nin vefatının ardından yayımlanan bir ilanda, merhumun Kore Savaşı’nda muharip olmadığı hâlde çeşitli madalyalar aldığına dair yanlış bilgilerin yer aldığı aktarılmıştır. Benzer şekilde, Dr. Carolyn Todd hakkında hazırlanan bir ilanın, kişinin hayat hikâyesindeki önemli ayrıntıları atlayarak yalnızca genel geçer ifadeler kullandığı ve bu durumun aileyi mağdur ettiği ifade edilmiştir.

Arama motoru optimizasyonu (SEO) uzmanları ve mağdurlar, bu durumun temel motivasyonunun internet trafiği üzerinden reklam geliri sağlamak olduğunu değerlendirmektedir. Google trendlerini takip eden otomatik sistemlerin, bir kişinin ölümüne dair arama hacmi arttığında hızla içerik üreterek arama sonuçlarında üst sıralara çıktığı ifade edilmektedir. Bu içeriklerin genellikle düşük kaliteli reklamlarla dolu sitelerde yayımlandığı ve ailelerin yas sürecini psikolojik olarak zorlaştırdığı vurgulanmaktadır.

Söz konusu içerikleri üreten platformlardan biri olan Hong Kong merkezli BNN’in, gelen tepkiler ve incelemeler sonucunda haber birimini kapattığı bildirilmiştir. Ancak benzer faaliyetlerin Güneydoğu Asya merkezli veya farklı ülkelerden (Nijerya vb.) içerik sağlayan siteler aracılığıyla devam ettiği belirtilmektedir. Bu durum, yapay zekâ sistemlerinin etik dışı kullanımı ve dijital platformlardaki içerik denetimi eksikliği bağlamında tartışılmaktadır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00208: Yapay zekâ ile üretilen yetkisiz ve hatalı vefat ilanlarının yaslı ailelerin kederini artırdığı ve dezenformasyona yol açtığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00208

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Üretken yapay zekâ tabanlı içerik üretim sistemleri ve vefat ilanı siteleri (BNN, Obitsupdate, FreshersLive, The Thaiger
Sektör
Medya
Konum
Küresel

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Temmuz 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#dezenformasyon#yanlış bilgi#tüketici güvenliği#itibar zararı#arama motoru#yayıncılık etiği#içerik denetimi