RISKYZ-2024-00173MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Endonezya seçimlerinde hayatını kaybeden eski devlet başkanı Suharto’nun deepfake videosunun siyasi propaganda amacıyla kullanıldığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Şubat 2024

Endonezya’daki Golkar Partisi’nin, 2024 seçimleri öncesinde hayatını kaybeden eski lider Suharto’nun ses ve görüntüsünü yapay zekâ ile taklit ederek siyasi propaganda amacıyla kullandığı ve bu durumun seçmen manipülasyonu tartışmalarına yol açtığı bildirildi.

Olay

2024 yılı Şubat ayında yapılacak Endonezya genel seçimleri öncesinde, 2008 yılında hayatını kaybeden eski devlet başkanı Suharto’nun yapay zekâ ile üretilmiş bir deepfake videosunun sosyal medyada yayıldığı bildirildi. Yaklaşık üç dakika süren videoda, Suharto’nun yüzü ve sesinin klonlandığı; içeriğin X (Twitter), TikTok, Facebook ve YouTube gibi platformlarda milyonlarca izlenmeye ulaştığı aktarıldı.

Videonun, Endonezya’nın en eski siyasi partilerinden biri olan Golkar Partisi’nin genel başkan yardımcısı Erwin Aksa tarafından paylaşıldığı belirtildi. Aksa’nın, videoyu seçmenlere oyların önemini hatırlatmak ve partinin tarihsel mirasını vurgulamak amacıyla hazırlattığı öne sürüldü. Golkar Partisi’nin bu seçimlerde Suharto’nun eski damadı olan başkan adayı Prabowo Subianto’yu desteklediği; ölmüş bir liderin dijital olarak yeniden canlandırılmasının seçmen tercihlerini etkilemek için kullanıldığı değerlendirildi.

Olay, etik tartışmaları ve dezenformasyon endişelerini beraberinde getirdi. Eleştirmenler ve dijital hak savunucuları, hayatını kaybetmiş kişilerin rızası dışında siyasi propaganda malzemesi yapılmasının ahlaki açıdan sorunlu olduğunu ve seçmenlerin manipüle edilmesine yol açabileceğini savundu. Ayrıca seçim sürecinde yapay zekâ ile üretilen çocuk figürlerinin reklamlarda kullanılması ve diğer adaylara yönelik sahte ses kayıtlarının dolaşıma girmesi gibi farklı yapay zekâ kaynaklı vakaların da yaşandığı bildirildi.

Endonezya İletişim Bakanlığı’nın viral hale gelen yapay zekâ videolarının ardından teknoloji şirketlerine ve seçmenlere yönelik uyarılar yayımladığı ancak sivil toplum kuruluşlarının bu önlemleri yetersiz bulduğu ifade edildi. Dijital haklar örgütü Access Now temsilcileri, deepfake içeriklerin çok hızlı yayılarak milyonlarca seçmenin kararını kısa sürede etkileme potansiyeline sahip olduğuna ve bu durumun demokratik süreçler için risk oluşturabileceğine dikkat çekti.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00173: Endonezya seçimlerinde hayatını kaybeden eski devlet başkanı Suharto’nun deepfake videosunun siyasi propaganda amacıyla kullanıldığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00173

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Yüz ve ses klonlama araçları (Deepfake teknolojisi)
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Endonezya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Şubat 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#deepfake#kimlik taklidi#dezenformasyon#siyasi manipülasyon#kamu güveni#seçim güvenliği#Endonezya