RISKYZ-2024-00119MITAIID6 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Üretken yapay zekâ teknolojilerinin dünya genelinde seçim dezenformasyonu ve siyasi manipülasyon riskini artırdığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mart 2024

Üretken yapay zekâ araçlarının, dünya genelindeki seçimlerde seçmenleri yanıltmak ve adayları itibarsızlaştırmak amacıyla ikna edici sahte içerikler üretmek için kullanıldığı, bu durumun demokratik süreçlere yönelik riskleri artırdığı bildirildi.

Olay

Üretken yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişimin, dünya genelinde seçim dezenformasyonu tehdidini "kuantum sıçraması" olarak nitelendirilen bir seviyeye taşıdığı bildirilmektedir. Geçmişte teknik beceri gerektiren sahte içerik üretiminin, günümüzde düşük maliyetli yapay zekâ araçlarıyla herkes tarafından erişilebilir hale geldiği; bu durumun seçmenleri yanıltmaya yönelik ikna edici "derin kurgu" (deepfake) içeriklerin yayılımını hızlandırdığı değerlendirilmektedir.

Avrupa ve Asya'daki seçim süreçlerinde bu teknolojinin kötüye kullanımına dair çeşitli vakalar aktarılmaktadır. Moldova'da Devlet Başkanı Maia Sandu'nun Rusya yanlısı bir partiyi desteklediğini iddia eden sahte videoların yayımlandığı; Moldova makamlarının bu faaliyetlerin arkasında Rusya hükümetinin olduğunu ileri sürdüğü belirtildi. Rusya hükümeti ise konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti. Slovakya'da bir parti liderine ait olduğu iddia edilen ve seçim hilesinden bahseden sahte ses kayıtlarının paylaşıldığı; Tayvan'da ise ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Rob Wittman'ın askeri destek vaat ettiği öne sürülen yapay zekâ üretimi videoların dolaşıma girdiği bildirildi. Çin hükümeti müdahale iddialarını reddederek bunun bir iç mesele olduğunu savundu.

Yapay zekâ uzmanı Henry Ajder, bu teknolojinin yalnızca adayların itibarını sarsmakla kalmayıp, kamuoyunun gördüğü ve duyduğu bilgilere olan genel güvenini erozyona uğratma riski taşıdığını vurgulamaktadır. Özellikle ses tabanlı derin kurguların doğrulanmasının görsel içeriklere göre daha zor olduğu ifade edilmektedir. ABD'de Başkan Joe Biden'ın sesini taklit eden ve seçmenleri sandığa gitmemeye çağıran otomatik aramaların, teknolojinin demokratik süreçleri doğrudan hedef alma potansiyeline örnek teşkil ettiği belirtildi.

Teknoloji şirketleri ve uluslararası kuruluşların bu tehdide karşı çeşitli önlemler almaya çalıştığı aktarılmaktadır. Avrupa Birliği'nin yapay zekâ içeriklerine etiketleme zorunluluğu getirmeyi planladığı, büyük teknoloji şirketlerinin ise seçim manipülasyonunu önlemek amacıyla gönüllü mutabakatlar imzaladığı bildirildi. Ancak Telegram gibi platformlarda bu tür içeriklerin denetlenmesinin zorluğu ve yapay zekâ sistemlerinin kısıtlamalarının kolayca aşılabilmesi, dezenformasyonla mücadelenin önündeki temel engeller olarak görülmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00119: Üretken yapay zekâ teknolojilerinin dünya genelinde seçim dezenformasyonu ve siyasi manipülasyon riskini artırdığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00119

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Üretken yapay zekâ sistemleri, derin kurgu (deepfake) üretim araçları ve sosyal medya platformları
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Küresel

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mart 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#dezenformasyon#siyasi manipülasyon#derin kurgu (deepfake)#seçim güvenliği#yanlış bilgi#kamu güveni#sosyal medya manipülasyonu