Hırvat beyin cerrahı Josip Paladino’nun deepfake yöntemiyle sahte bir ilaç reklamında kullanıldığı bildirildi

Hırvatistan’da ünlü beyin cerrahı Josip Paladino ve haber spikeri Saša Kopljar’ın görüntülerinin yapay zekâ ile manipüle edildiği bir dolandırıcılık vakası tespit edildi. 3 Eylül 2024 tarihinde Facebook’taki "Green" adlı bir sayfada paylaşılan videoda, Paladino’nun bir televizyon stüdyosunda "eklem ağrılarını mucizevi şekilde iyileştiren ucuz bir ilacı" tanıttığı için fiziksel saldırıya uğradığına dair kurgusal bir haber servis edildiği bildirildi.

Görüntülerde, spiker Kopljar’ın sesinin ve dudak hareketlerinin yapay zekâ ile taklit edilerek, doktorun ilaç sektöründeki kârları düşürdüğü için "eklem uzmanları" tarafından darp edildiği iddiasının dile getirildiği görüldü. Videonun devamında Paladino’nun, izleyicileri şüpheli bir kremi satın almaya yönlendiren sahte ifadelerine yer verildiği aktarıldı. Yapılan incelemelerde, videodaki kavga görüntülerinin 2022 yılında Ukrayna’daki bir televizyon kanalında yaşanan gerçek bir olaydan alındığı; Paladino’nun görüntülerinin ise 2012 yılında Hajduk Split futbol kulübünün Denetleme Kurulu Başkanı sıfatıyla katıldığı bir basın toplantısından kesilerek manipüle edildiği belirlendi.

Vakayı inceleyen doğrulama platformu Faktograf, videoda teknik tutarsızlıklar tespit etti. Paladino’nun fiziksel saldırıya uğradığını anlatmasına rağmen ses tonunda herhangi bir duygu belirtisi olmaması, dudak hareketlerinin konuşma bittikten sonra da devam etmesi ve ağız çevresindeki görsel bulanıklıklar, içeriğin deepfake olduğuna dair kanıtlar olarak sunuldu. Ayrıca kullanılan dilin yer yer doğal olmayan cümle yapıları içerdiği ve vurgu hataları barındırdığı not edildi.

Söz konusu dolandırıcılık yönteminin daha önce Hırvatistan’daki diğer tıp uzmanlarını da hedef aldığı belirtildi. Olayda kullanılan yapay zekâ araçlarının türü ve videoyu üretenlerin kimliği henüz kesin olarak belirlenememiştir. Facebook platformu üzerinden yayılan bu tür içeriklerin, kamuoyunda tanınan kişilerin itibarını kullanarak tüketicileri tıbbi açıdan doğrulanmamış ürünlere yönlendirdiği ve kullanıcı güvenliğini riske attığı değerlendirilmektedir.