Polonya’da bir radyo istasyonunun yapay zekâ sunucular kullanması ve hayatını kaybeden bir şairle sahte mülakat yayımlamasının etik tartışmalara yol açtığı bildirildi

Polonya’nın Krakow şehrinde kamu destekli yayın yapan Off Radio Krakow istasyonunun, bazı programcıların işine son verilmesinin ardından yapay zekâ tarafından oluşturulan "sunucularla" yayına devam etmesi kamuoyunda tepkiyle karşılandı. İstasyonun; Emilia (20), Jakub (22) ve Alex (23) isimli, biyografileri ve görselleri yapay zekâ ile üretilmiş üç kurgusal karakteri sunucu olarak atadığı bildirildi.

Tartışmalar, istasyonun 2012 yılında hayatını kaybeden Nobel ödüllü Polonyalı şair Wislawa Szymborska ile yapay zekâ kullanılarak kurgulanan "özel bir mülakat" yayımlamasıyla derinleşti. Szymborska’nın edebi mirasını yöneten vakfın başkanı Michal Rusinek, şairin mizah anlayışına uygun olabileceği düşüncesiyle mülakata izin verdiğini ancak sonucun "korkunç" olduğunu ifade etti. Rusinek, yapay zekânın şairi sığ ve ilgisiz biri gibi yansıttığını, ancak mülakatın çok başarılı olmamasının yapay zekânın henüz insan seviyesinde olmadığını göstermesi açısından "umut verici" olduğunu belirtti.

İstasyonun genel yayın yönetmeni Marcin Pulit, bu uygulamanın yapay zekânın medyadaki rolüne ilişkin bir tartışma başlatmayı amaçlayan bir "deney" olduğunu ve işten çıkarmaların yapay zekâ ile ilgisi olmadığını savundu. Ancak eski çalışanlar ve meslek örgütleri, bu durumu gerçek gazetecilerin makinelerle değiştirilmesi yönünde "tehlikeli bir emsal" olarak nitelendirdi. Polonya Dijitalleşme Bakanı Krzysztof Gawkowski de gelişmeyi eleştirerek, yapay zekâ kullanımında etik sınırların aşıldığına dikkat çekti.

Yaşanan yoğun tepkiler ve toplanan 23 binden fazla imza neticesinde, istasyon yönetimi normalde üç ay sürmesi planlanan deneyi bir haftanın sonunda sonlandırdığını duyurdu. Yapay zekâ sunucuların yerini yeniden insanlar tarafından hazırlanan içeriklerin alacağı bildirildi. Olay, yapay zekânın yaratıcı endüstrilerdeki istihdam güvenliği ve gazetecilik etiği üzerindeki etkilerine dair uluslararası düzeyde bir örnek vaka olarak değerlendirilmektedir.