RISKYZ-2024-00080MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Birleşik Krallık’ta yüz tanıma sistemlerinin masum kişileri hatalı şekilde "hırsız" veya "şüpheli" olarak damgaladığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Şubat 2024

Birleşik Krallık’ta Facewatch ve polis tarafından kullanılan yüz tanıma sistemlerinin, masum kişileri hatalı şekilde suçlu profilleriyle eşleştirerek haksız yere alıkonulmalarına ve mağaza yasaklarına maruz kalmalarına neden olduğu bildirildi.

Olay

Birleşik Krallık’ta hem özel sektörde hem de kolluk kuvvetleri bünyesinde kullanılan canlı yüz tanıma teknolojilerinin, hatalı eşleşmeler nedeniyle masum vatandaşların mağduriyetine yol açtığına dair vakalar rapor edildi. "Sara" takma adıyla kimliğini gizli tutan bir kadının, Home Bargains adlı mağazada Facewatch adlı sistem tarafından hatalı bir şekilde "hırsız" olarak damgalandığı öne sürüldü. Mağaza çalışanları tarafından hırsızlıkla suçlanan kadının çantasının arandığı, mağazadan çıkarıldığı ve bu teknolojiyi kullanan tüm mağazalara girişinin yasaklandığı bildirildi. Facewatch şirketinin daha sonra mağdur kadına yazılı bir açıklama göndererek sistemin hata yaptığını kabul ettiği aktarıldı.

Benzer bir vakanın Metropolitan Polisi’nin yürüttüğü operasyonlarda da yaşandığı belirtildi. Bıçaklı suçlarla mücadele aktivisti Shaun Thompson’ın, Londra Köprüsü yakınlarında polisin kullandığı canlı yüz tanıma sistemi tarafından "aranan bir şahıs" olarak hatalı eşleştiği bildirildi. Thompson’ın yaklaşık 20-30 dakika boyunca alıkonulduğu, parmak izi vermeye zorlandığı ve ancak pasaportunu ibraz ettikten sonra serbest bırakıldığı aktarıldı. Emniyet kaynaklarının, söz konusu hatanın bir "aile benzerliğinden" kaynaklanmış olabileceğini değerlendirdiği ifade edildi. Thompson, yaşanan olayı "suçluluğu kanıtlanana kadar masum sayılma ilkesinin ihlali" olarak nitelendirerek hukuki süreç başlattığını açıkladı.

Metropolitan Polisi, sistemin genel doğruluğunu savunarak kameraların önünden geçen her 33.000 kişiden yalnızca birinde hatalı eşleşme yaşandığını iddia etmektedir. Ancak, sistem bir kez uyarı verdiğinde (alert), bu uyarıların 40’ta birinin "yanlış pozitif" olduğu verisi paylaşıldı. Sivil haklar örgütleri, bu teknolojinin "dijital bir teşhis sırası" oluşturduğunu ve yasal düzenlemelerin teknolojinin hızına yetişemediğini savunarak toplumsal gözetim risklerine dikkat çekmektedir.

Facewatch ve Home Bargains, BBC’ye yaptıkları açıklamalarda spesifik vakalar hakkında yorum yapmaktan kaçınırken; teknolojinin suçla mücadele ve çalışan güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu savundu. Metropolitan Polisi İstihbarat Direktörü Lindsey Chiswick ise bu teknolojiyi DNA profillemesinden bu yana suç tespitindeki en büyük atılım olarak nitelendirdi. Sistemin hatalı eşleşme oranları ve denetim mekanizmaları üzerindeki tartışmaların devam ettiği görülmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00080: Birleşik Krallık’ta yüz tanıma sistemlerinin masum kişileri hatalı şekilde "hırsız" veya "şüpheli" olarak damgaladığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00080

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.3Gruplar arası eşitsiz performans
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facewatch ve Metropolitan Polisi Canlı Yüz Tanıma (LFR) sistemleri
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Birleşik Krallık

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Şubat 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yüz tanıma#yapay zekâ hatası#kamu güvenliği#doğrulama eksikliği#yanlış sınıflandırma#gözetim#kolluk kuvvetleri#kişisel veri koruma