Rus devlet televizyonunun Moskova’daki terör saldırısını Ukrayna ile ilişkilendirmek için deepfake video yayımladığı bildirildi

22 Mart 2024 tarihinde Moskova’daki Crocus City Hall konser alanına düzenlenen ve en az 133 kişinin hayatını kaybettiği terör saldırısının ardından, Rus devlet televizyon kanalı NTV’nin Ukrayna’yı suçlamak amacıyla yapay zekâ tarafından üretilmiş sahte bir video (deepfake) yayımladığı bildirildi. Söz konusu videoda, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Oleksiy Danilov’un saldırıyı üstlendiği ve "Bugün Moskova’da eğlence var mı? Bence çok eğlenceli. Onlar için bu tür eğlenceleri daha sık düzenleyeceğimize inanmak istiyorum," ifadelerini kullandığı öne sürüldü.

BBC Verify muhabiri Shayan Sardarizadeh tarafından yapılan incelemede, videonun Danilov’un bir röportajdaki görüntüsü ile Ukrayna Askeri İstihbarat Şefi Kyrylo Budanov’un başka bir röportajından alınan kısımların birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir kompozit olduğu belirlendi. Görüntülerin üzerine yapay zekâ ile üretilmiş sahte bir ses kaydının eklendiği; orijinal röportajların 16 Mart 2024 tarihinde yayımlandığı ve saldırıyla bir ilgisi bulunmadığı tespit edildi. Sardarizadeh, videodaki görüntü kalitesinin düşüklüğünü ve ses-görüntü uyumsuzluğunu manipülasyonun kanıtı olarak sundu.

Olayın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in saldırganların Ukrayna’ya kaçmaya çalıştığına yönelik açıklamalarıyla eş zamanlı olarak dolaşıma sokulduğu gözlemlendi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı yetkilileri, saldırıyla hiçbir ilgilerinin olmadığını belirterek suçlamaları "absürt" olarak nitelendirdi. ABD’li yetkililer de saldırının sorumluluğunu üstlenen IŞİD-H (Horasan) grubunun iddiasını doğrulayan istihbarat bilgilerine sahip olduklarını ve Ukrayna’nın dahline dair bir kanıt bulunmadığını açıkladı.

Söz konusu deepfake videonun, Rus kamuoyunda Ukrayna karşıtı tepkiyi artırmak ve askeri seferberlik süreçlerine destek sağlamak amacıyla bir dezenformasyon aracı olarak kullanıldığı iddia edilmektedir. Rus yetkililer ve NTV kanalı, videonun sahte olduğuna dair teknik kanıtlara ilişkin henüz resmi bir tekzip yayımlamamıştır.