RISKYZ-2024-00035MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

ChatGPT’nin Norveçli bir kullanıcıyı çocuklarını öldürmekle suçlayan sahte bir biyografi oluşturduğu bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Ağustos 2024

Norveçli Arve Hjalmar Holmen, ChatGPT’nin kendisini iki çocuğunu öldürmekle suçlayan sahte bir metin oluşturması üzerine, sistemin itibarını zedelediği ve yanlış bilgi yaydığı gerekçesiyle OpenAI hakkında resmi şikâyette bulundu.

Olay

Norveçli Arve Hjalmar Holmen’in, ChatGPT’ye kendi adını sorduğunda sistemin kendisini "iki çocuğunu öldürmekten hüküm giymiş bir suçlu" olarak tanımlayan sahte bir metin ürettiği iddia edildi. ChatGPT tarafından oluşturulan yanıtta, Holmen’in 7 ve 10 yaşlarındaki iki oğlunun Aralık 2020’de Trondheim’daki evlerinin yakınındaki bir gölette ölü bulunduğu ve kullanıcının bu olay nedeniyle 21 yıl hapis cezasına çarptırıldığı yönünde ifadelerin yer aldığı aktarıldı.

Holmen, söz konusu iddiaların tamamen asılsız olduğunu, ancak sistemin yaşadığı şehir, çocuk sayısı ve çocukları arasındaki yaş farkı gibi bazı kişisel bilgileri doğru aktarırken bunları kurgusal ve ağır bir cinayet vakasıyla birleştirdiğini belirtti. Dijital haklar örgütü Noyb aracılığıyla Norveç Veri Koruma Kurumu’na şikâyette bulunan kullanıcı; bu tür "halüsinasyonların" itibarını zedelediğini, topluluk içinde yanlış anlaşılmalara yol açabileceğini ve Avrupa veri koruma kurallarını (GDPR) ihlal ettiğini öne sürdü. Şikâyet kapsamında OpenAI’a para cezası verilmesi ve hatalı verilerin düzeltilmesi talep edildi.

OpenAI sözcüsü, şikâyetin incelendiğini belirterek şirketin modellerin doğruluğunu artırmak ve halüsinasyonları azaltmak için yeni yollar araştırmaya devam ettiğini ifade etti. Noyb ve ilgili raporlar, olayın yaşandığı Ağustos 2024 döneminden sonra ChatGPT’ye eklenen internet tarama özelliklerinin ve GPT-4.5 gibi yeni modellerin bu tür hataların tekrarlanma olasılığını düşürdüğünü belirtmektedir. Bununla birlikte, sistem arayüzünde yer alan "ChatGPT hata yapabilir" uyarısının bu tür dezenformasyon vakalarında yeterli olup olmadığı tartışma konusudur.

Uzmanlar, büyük dil modellerinin bir sonraki kelimeyi tahmin etme prensibiyle çalıştığını ve bu durumun bazen gerçek dışı ancak ikna edici kurgular üretilmesine neden olabildiğini değerlendirmektedir. Sistemlerin iç işleyişinin "kara kutu" niteliğinde olması nedeniyle, belirli bir ismin neden bu tür spesifik ve zararlı bir yanlış bilgiyle eşleştirildiğinin bütünüyle açıklanamadığı bildirilmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2024-00035: ChatGPT’nin Norveçli bir kullanıcıyı çocuklarını öldürmekle suçlayan sahte bir biyografi oluşturduğu bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2024-00035

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
ChatGPT (OpenAI)
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Norveç

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ağustos 2024
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#ChatGPT#yapay zekâ halüsinasyonu#yanlış bilgi#itibar zararı#OpenAI#hukuk#kişisel veri koruma#kullanıcı güvenliği