RISKYZ-2023-00169MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Burkina Faso’daki askeri cuntaya destek veren yapay zekâ üretimi videoların propaganda amacıyla dolaşıma sokulduğu bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Ocak 2023

Burkina Faso’daki askeri yönetimi desteklemek amacıyla Synthesia platformuyla üretilen sahte videoların sosyal medya yayıldığı, platformun içerikleri üreten kullanıcıyı yasakladığı ancak videoların asıl kaynağının tespit edilemediği bildirildi.

Olay

Burkina Faso’da Eylül 2022’de gerçekleşen askeri darbenin ardından, geçiş hükümetine ve askeri yönetime destek çağrısı yapan yapay zekâ üretimi videoların sosyal medya platformlarında yayıldığı bildirildi. Videolarda, kendisini "Alisha" olarak tanıtan ve Pan-Afrikanist olduğunu belirten bir dijital avatarın, Burkina Faso halkını mevcut otoriteleri desteklemek için seferber olmaya çağırdığı gözlemlendi. İçeriklerin "Vatan ya da ölüm, kazanacağız" gibi siyasi sloganlar içerdiği aktarıldı.

Yapılan incelemeler sonucunda, söz konusu videoların Synthesia adlı yapay zekâ platformu kullanılarak oluşturulduğu doğrulandı. Videoların başlangıçta kapalı mesajlaşma uygulaması WhatsApp üzerinden yayıldığı, ardından Twitter (X) ve Facebook gibi geniş kitlelere hitap eden platformlarda paylaşıldığı belirtildi. Videoyu Facebook sayfasında paylaşan Burkina Fasolu siyaset bilimci Ibrahima Maiga, içeriğin yapay zekâ ile üretildiğinden haberdar olmadığını ve videoyu bir WhatsApp grubunda bulduğunu ifade etti. Maiga’nın, konuya ilişkin soruların ardından ilgili paylaşımı sildiği bildirildi.

Synthesia CEO’su Victor Riparbelli, videoların platformun kullanım koşullarını ihlal ettiğini kabul ederek, içeriği oluşturan kullanıcının tespit edildiğini ve hesabının askıya alındığını açıkladı. Ancak şirket, videoların arkasındaki kişi veya grupların kimliğine dair bilgi paylaşmadı. Sosyal medyada bazı kullanıcılar, bu içeriklerin Rus paralı asker grubu Wagner ile bağlantılı olabileceğini öne sürse de, bu iddiayı destekleyen somut bir kanıtın bulunmadığı ve videoların kaynağının belirsizliğini koruduğu vurgulandı.

Dijital kültür profesörü Tracy Harwood, videoların teknik açıdan çok inandırıcı olmadığını, bu tür içeriklerin "sanal gerçeklik" ile "saha gerçekliği" arasındaki farkı ortaya koyduğunu ve muhtemelen olay yerinden uzak kişilerce hazırlandığını değerlendirdi. Olay, üretken yapay zekâ araçlarının siyasi manipülasyon ve dezenformasyon kampanyalarında düşük maliyetli bir araç olarak kullanılma potansiyelini ve platformların içerik denetimi konusundaki zorluklarını ortaya koymuştur.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00169: Burkina Faso’daki askeri cuntaya destek veren yapay zekâ üretimi videoların propaganda amacıyla dolaşıma sokulduğu bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00169

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Synthesia yapay zekâ video oluşturma platformu
Sektör
Medya
Konum
Burkina Faso

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Ocak 2023
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#dezenformasyon#propaganda#siyasi manipülasyon#kötüye kullanım#sosyal medya#bilgi bütünlüğü#içerik moderasyonu