Zambiya Devlet Başkanı Hichilema’nın 2026 seçimlerinde aday olmayacağını açıkladığı iddia edilen videonun yapay zekâ ile üretildiği bildirildi

Ekim 2023’te sosyal medya platformlarında dolaşıma giren bir videoda, Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema’nın 2026 genel seçimlerinde yeniden aday olmayacağını açıkladığı öne sürüldü. X (eski adıyla Twitter), Facebook, YouTube ve TikTok üzerinden yayılan görüntülerde, Hichilema’nın bu kararı "ulusun çıkarları doğrultusunda" aldığına dair ifadeler kullandığı görüldü.

Bağımsız doğrulama kuruluşları ve dijital adli tıp uzmanları tarafından yapılan incelemeler sonucunda, videonun yapay zekâ araçları kullanılarak üretilmiş sahte bir içerik olduğu belirlendi. Uzmanlar, videoda yalnızca başkanın yüzünün hareket ettiğini, vücudunun ise sabit kaldığını; ayrıca ağız ve diş yapısındaki görsel bozuklukların, ses dosyasıyla uyumlu hale getirilmeye çalışılan sentetik bir müdahalenin kanıtı olduğunu bildirdi. İçeriğin, çok gelişmiş bir deepfake teknolojisinden ziyade, erişimi kolay araçlarla hazırlanan ve "cheap fake" (ucuz sahte) olarak nitelendirilen bir manipülasyon türü olduğu değerlendirildi.

Zambiya’daki iktidar partisi Birleşik Ulusal Kalkınma Partisi (UPND), videonun gerçeği yansıtmadığını ve başkanın böyle bir açıklaması olmadığını teyit etti. Olayın ardından Zambiya polisinin, videonun kaynağı ve içerik üreticisi hakkında soruşturma başlattığı aktarıldı.

Söz konusu video, yapay zekâ aracılığıyla siyasi figürlerin taklit edilerek kamuoyunun yanıltılması ve seçim süreçlerine yönelik dezenformasyon riskini gündeme getirmiştir. Olayın yayılımı, doğrulama kuruluşlarının müdahalesi ve resmi makamların yalanlamalarıyla sınırlandırılmaya çalışılmıştır.