Rusya bağlantılı aktörlerin Ukrayna savaşı sürecinde dezenformasyon yaymak ve kamuoyunu manipüle etmek amacıyla üretken yapay zekâ, bot ağları ve yapay zekâ destekli avatarları kullandığı iddia edildi

Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde, Rusya devlet destekli veya yanlısı aktörlerin, Batı ülkeleri ve Doğu Avrupa'daki kamuoyu desteğini zayıflatmak amacıyla üretken yapay zekâ teknolojilerini, otomatik bot ağlarını ve yapay zekâ destekli dijital avatarları dezenformasyon kampanyalarında kullandığı öne sürülmektedir. Bilgi savaşının bir parçası olarak değerlendirilen bu faaliyetlerde, üretken yapay zekânın metin ve görsel içerik üretim maliyetlerini düşürerek manipülatif içeriklerin yayılımını kolaylaştırdığı belirtilmektedir. Örneğin, St. Petersburg Uluslararası Ekonomik Forumu'nda, 2022'de ölen aşırı sağcı lider Vladimir Jirinovski’nin yapay zekâ ile üretilmiş bir avatarının Ukrayna savaşına ilişkin propaganda mesajları verdiği bildirilmiştir.

Queensland Teknoloji Üniversitesi'nden (QUT) dezenformasyon uzmanı Tim Graham, Twitter (yeni adıyla X) üzerinde Rusya hükümetine ait hesapların paylaşımlarını beğenen binlerce şüpheli bot hesabı tespit ettiğini açıklamıştır. Graham, makine öğrenimi tabanlı "Botometer" aracını kullanarak yaptığı analizde, 870 hesabın en yüksek puanı alarak neredeyse kesin olarak, 9.400'den fazla hesabın ise yüksek ihtimalle otomatik sistemler olduğunu öne sürmüştür. Ancak Twitter yetkilileri, Botometer gibi harici araçların şirketin sahip olduğu e-posta adresleri gibi daha kapsamlı verilere erişimi olmadığını savunarak araştırmanın bulgularına şüpheyle yaklaşmıştır. Şirket, savaşın başlangıcından itibaren platform manipülasyonu gerekçesiyle 75.000'den fazla hesabı kaldırdığını bildirmiştir.

Benzer şekilde, Doğu Avrupa ülkelerinde de yapay zekâ destekli sahte hesap ağlarının mülteci krizi ve artan enerji fiyatları üzerinden dezenformasyon yaydığı iddia edilmiştir. Bulgaristan'da yürütülen bir incelemede, Disinformation Situation Center (DSC) araştırmacıları pro-Rusya içerikler paylaşan şüpheli anonim Facebook hesapları tespit etmiş; ancak Facebook (Meta), yaptığı inceleme sonucunda bu hesapların organize bir dezenformasyon ağının parçası olmadığını, tek bir Bulgar kullanıcı tarafından yönetildiğini açıklamıştır.

Diğer taraftan, Rusya'nın geliştirdiği Yandex Alice ve Sberbank GigaChat ile Stanford araştırmalarına dayanan Sistemma gibi sistemlerin, ülkedeki sansür yasaları ve bilgi güvenliği endişeleri nedeniyle kısıtlandığı belirtilmektedir. Yapılan testlerde, Yandex'in sohbet botu Alice'in Ukrayna'daki askeri operasyonlar veya siyasi hassasiyeti olan konular hakkındaki soruları "kimseyi gücendirmemek adına" yanıtlamaktan kaçındığı gözle