RISKYZ-2023-00064MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Avustralya Araştırma Konseyi hibe başvurularının değerlendirme süreçlerinde ChatGPT kullanıldığı iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Haziran 2023

Avustralya Araştırma Konseyi’ne sunulan hibe başvurularının, bazı hakemler tarafından ChatGPT kullanılarak değerlendirildiği ve bu durumun gizlilik ihlali ile akademik etik tartışmalarına yol açtığı bildirildi.

Olay

Avustralya’daki akademik araştırma projelerine yönelik hibe süreçlerini yöneten Avustralya Araştırma Konseyi (ARC) tarafından yürütülen akran değerlendirme raporlarının, bazı hakemler tarafından ChatGPT kullanılarak hazırlandığı öne sürüldü. "ARC Tracker" adlı sosyal medya hesabı ve çeşitli akademisyenler, 500.000 Avustralya dolarına kadar hibe desteği sağlanan "Discovery Projects" programı kapsamında sunulan değerlendirme raporlarında yapay zekâ kullanımına dair somut izler bulunduğunu bildirdi.

İddialara göre, en az bir değerlendirme raporunun alt kısmında ChatGPT arayüzüne özgü "yanıtı yeniden oluştur" (regenerate response) ifadesinin yer aldığı tespit edildi. Bazı araştırmacılar ise kendilerine iletilen hakem görüşlerinin, projeye dair herhangi bir eleştiri, görüş veya derinlemesine analiz içermediğini; yalnızca başvuruda yer alan ifadelerin yapay zekâ tarafından basitçe yeniden düzenlenmiş özetlerinden ibaret olduğunu belirtti. Bir akademisyen, Guardian Australia’ya yaptığı açıklamada, aldığı raporun oldukça "yüzeysel" olduğunu ve kendi yazdığı metnin bir yansıması gibi hissettirdiğini ifade etti.

Olayın ardından Avustralya Eğitim Bakanı Jason Clare, yapay zekânın bu şekilde kullanımının "kabul edilemez" olduğunu belirterek ARC’ye bu durumun önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması talimatını verdiğini açıkladı. ARC tarafından yayımlanan resmi bildiride ise hakemlerin değerlendirme süreçlerinde yapay zekâ kullanmamaları gerektiği; kendisine ait olmayan materyallerin kapalı araştırma yönetim sistemi dışındaki yapay zekâ araçlarına yüklenmesinin "gizlilik ihlali" teşkil edebileceği uyarısında bulunuldu. Kurum, mevcut politikalarında yapay zekâ araçlarının ismen geçmediğini ancak genel gizlilik ilkelerinin bu durum için de geçerli olduğunu vurguladı.

Akademisyenler, bu durumun temelinde yatan nedenler olarak aşırı iş yükünü ve ARC’nin yapay zekâ kullanımına ilişkin net politikaları zamanında oluşturmamasını gösterdi. 50 ile 100 sayfa arasında değişebilen hibe başvurularının incelenmesi için hakemlere yeterli zaman tanınmadığı ve bu baskının "kolay yola kaçma" eğilimini artırmış olabileceği değerlendirilmektedir. Şüpheli bulunan en az bir raporun, yapılan şikâyet üzerine sistemden kaldırıldığı bildirildi.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00064: Avustralya Araştırma Konseyi hibe başvurularının değerlendirme süreçlerinde ChatGPT kullanıldığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00064

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
ChatGPT ve Avustralya Araştırma Konseyi (ARC) akran değerlendirme (peer review) sistemi
Sektör
Eğitim
Konum
Avustralya

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Haziran 2023
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#ChatGPT#akademik dürüstlük#eğitim#doğrulama eksikliği#gizlilik#meslek etiği#yapay zekâ#araştırma etiği