RISKYZ-2023-00059MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar

Amazon’da iki satıcının fiyatlandırma algoritmaları arasındaki etkileşimin bir kitabın fiyatını 24 milyon dolara yaklaştırdığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Nisan 2023

Amazon’daki iki satıcının birbirine endeksli fiyatlandırma algoritmalarının döngüye girmesi sonucunda, akademik bir kitabın fiyatının otomatik olarak 23,6 milyon doların üzerine çıktığı bildirildi.

Olay

UC Berkeley’den Michael Eisen ve ekibi, Peter Lawrence tarafından kaleme alınan 1992 basımı "The Making of a Fly" adlı akademik kitabın Amazon’daki fiyatının olağan dışı seviyelere ulaştığını fark etti. Yapılan incelemede, "profnath" ve "bordeebook" adlı iki büyük kitap satıcısının kullandığı otomatik fiyatlandırma yazılımlarının birbirine endeksli bir geri besleme döngüsüne girdiği saptandı.

Algoritmaların çalışma prensibi analiz edildiğinde, profnath adlı satıcının fiyatını rakibi bordeebook’un 0,9983 katı olacak şekilde; bordeebook’un ise fiyatını profnath’ın 1,270589 katı olacak şekilde belirlediği anlaşıldı. Michael Eisen, bordeebook’un fiyatını rakibinden sistematik olarak yüksek tutmasının, elinde fiziksel stok bulundurmaması ve bir sipariş gelmesi durumunda kitabı diğer satıcıdan tedarik etme stratejisinden kaynaklanabileceğini tahmin etmektedir.

İki algoritmanın kullandığı katsayıların çarpımının 1’den büyük olması nedeniyle, kitap fiyatının her gün otomatik olarak güncellenerek yukarı yönlü bir sarmala girdiği belirlendi. Fiyatın 18 Nisan’da 23.698.655,93 ABD doları (artı 3,99 dolar kargo ücreti) ile zirve noktasına ulaştığı kaydedildi. Olayın, algoritmik sistemlerde makul sınırları denetleyen "mantık kontrolü" (sanity check) veya tavan fiyat parametrelerinin bulunmamasından kaynaklandığı ifade edildi.

Söz konusu fiyat artış döngüsü, 19 Nisan’da satıcılardan birinin fiyatı 106,23 dolara çekmesiyle sona erdi. Olay, denetlenmeyen algoritmik etkileşimlerin piyasa verilerinde nasıl kaotik sonuçlar doğurabileceğine dair bir örnek olarak literatüre geçmiştir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00059: Amazon’da iki satıcının fiyatlandırma algoritmaları arasındaki etkileşimin bir kitabın fiyatını 24 milyon dolara yaklaştırdığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00059

Sınıflandırma

Risk Alanı
7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar
Alt Kategori
7.3Yetersiz kapasite veya dayanıklılık
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Amazon otomatik fiyatlandırma algoritmaları
Sektör
Perakende
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Nisan 2023
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yapay zekâ hatası#otomatik karar verme#yazılım hatası#doğrulama eksikliği#makine öğrenmesi#e-ticaret#algoritma