Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Amazon’da iki satıcının fiyatlandırma algoritmaları arasındaki etkileşimin bir kitabın fiyatını 24 milyon dolara yaklaştırdığı bildirildi
Amazon’daki iki satıcının birbirine endeksli fiyatlandırma algoritmalarının döngüye girmesi sonucunda, akademik bir kitabın fiyatının otomatik olarak 23,6 milyon doların üzerine çıktığı bildirildi.
Olay
UC Berkeley’den Michael Eisen ve ekibi, Peter Lawrence tarafından kaleme alınan 1992 basımı "The Making of a Fly" adlı akademik kitabın Amazon’daki fiyatının olağan dışı seviyelere ulaştığını fark etti. Yapılan incelemede, "profnath" ve "bordeebook" adlı iki büyük kitap satıcısının kullandığı otomatik fiyatlandırma yazılımlarının birbirine endeksli bir geri besleme döngüsüne girdiği saptandı.
Algoritmaların çalışma prensibi analiz edildiğinde, profnath adlı satıcının fiyatını rakibi bordeebook’un 0,9983 katı olacak şekilde; bordeebook’un ise fiyatını profnath’ın 1,270589 katı olacak şekilde belirlediği anlaşıldı. Michael Eisen, bordeebook’un fiyatını rakibinden sistematik olarak yüksek tutmasının, elinde fiziksel stok bulundurmaması ve bir sipariş gelmesi durumunda kitabı diğer satıcıdan tedarik etme stratejisinden kaynaklanabileceğini tahmin etmektedir.
İki algoritmanın kullandığı katsayıların çarpımının 1’den büyük olması nedeniyle, kitap fiyatının her gün otomatik olarak güncellenerek yukarı yönlü bir sarmala girdiği belirlendi. Fiyatın 18 Nisan’da 23.698.655,93 ABD doları (artı 3,99 dolar kargo ücreti) ile zirve noktasına ulaştığı kaydedildi. Olayın, algoritmik sistemlerde makul sınırları denetleyen "mantık kontrolü" (sanity check) veya tavan fiyat parametrelerinin bulunmamasından kaynaklandığı ifade edildi.
Söz konusu fiyat artış döngüsü, 19 Nisan’da satıcılardan birinin fiyatı 106,23 dolara çekmesiyle sona erdi. Olay, denetlenmeyen algoritmik etkileşimlerin piyasa verilerinde nasıl kaotik sonuçlar doğurabileceğine dair bir örnek olarak literatüre geçmiştir.
Kaynaklar & Kanıtlar
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?