RISKYZ-2023-00033MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

Güney Afrikalı avukatların ChatGPT tarafından üretilen sahte emsal kararları hukuki süreçte kullandığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Mart 2023

Johannesburg’da bir hakaret davasına bakan avukatların, ChatGPT’nin ürettiği sahte emsal kararlara güvenerek hukuki süreci geciktirdikleri ve müvekkillerinin ağırlaştırılmış yargılama giderleriyle karşılaşmasına neden oldukları bildirildi.

Olay

Johannesburg Bölge Mahkemesi’nde görülen bir hakaret davasında, davacı Michelle Parker’ın hukuk ekibinin, iddialarını desteklemek amacıyla ChatGPT tarafından üretilen ve gerçekte var olmayan yargı kararlarına başvurduğu bildirildi. Olay, davacı avukatlarının bir apartman yönetiminin (body corporate) hakaret suçundan dava edilebileceğine dair geçmiş emsal kararlar olduğunu öne sürmesi ve bu kararların detaylarını araştırmak için mahkemeden ek süre talep etmesiyle başladı.

Verilen iki aylık süre zarfında hem davacı hem de davalı tarafın avukatları, ChatGPT tarafından referans verilen kararları bulmaya çalıştı. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, sistemin sunduğu vaka isimlerinin, olay örgülerinin ve mahkeme kararlarının tamamen kurgusal olduğu tespit edildi. ChatGPT’nin sunduğu atıf numaralarının (citation) gerçek olduğu, fakat bu numaraların sistemin iddia ettiği davalarla değil, tamamen farklı ve konuyla ilgisiz vakalarla eşleştiği belirlendi. Kütüphane görevlileri ve karşı tarafın avukatları tarafından yürütülen kapsamlı araştırmalar sonucunda, emsal gösterilen belgelerin hiçbir hukuki veri tabanında yer almadığı teyit edildi.

Hakim Arvin Chaitram, yayımladığı kararda avukatların mahkemeyi kasten yanıltma niyetinde olmadıklarını, ancak "aşırı hevesli ve dikkatsiz" davrandıklarını ifade etti. Söz konusu sahte belgelerin doğrudan mahkemeye resmi delil olarak sunulmadığı, yalnızca araştırma aşamasında karşı tarafla paylaşıldığı belirtildi. Bu nedenle avukatlar hakkında ağır bir mesleki yaptırım uygulanmazken, davanın iki ay gecikmesine neden olan bu durum sebebiyle davacı aleyhine ağırlaştırılmış (punitive) yargılama giderlerine hükmedildi.

Hakim, bu olayın hukuki araştırmalarda teknolojinin verimliliğinin "geleneksel ve bağımsız okuma" disipliniyle harmanlanması gerektiğini hatırlatan önemli bir örnek olduğunu vurguladı. Davacı avukatları ise teknolojinin gelişimine direnmemek gerektiğini ancak bu tür "keşfedilmemiş sularda" titizliğin elden bırakılmaması gerektiğini kabul etti.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00033: Güney Afrikalı avukatların ChatGPT tarafından üretilen sahte emsal kararları hukuki süreçte kullandığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00033

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
ChatGPT
Sektör
Hukuk
Konum
Güney Afrika

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mart 2023
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#ChatGPT#hukuk#yapay zekâ hatası#yapay zekâ halüsinasyonu#doğrulama eksikliği#meslek etiği#aşırı güvenme#OpenAI