Maui orman yangınları sonrası Çin kaynaklı dezenformasyon kampanyasında yapay zekâ üretimi içeriklerin kullanıldığı öne sürüldü

Ağustos 2023’te Hawaii’nin Maui adasında meydana gelen ve büyük yıkıma yol açan orman yangınlarının ardından, Çin bağlantılı olduğu değerlendirilen hesaplar üzerinden koordineli bir dezenformasyon kampanyası yürütüldüğü bildirildi. Microsoft, NewsGuard, Recorded Future ve RAND Corporation gibi kuruluşların araştırmalarına göre; bu kampanyada yangınların doğal bir afet değil, ABD ordusu tarafından test edilen gizli bir "hava silahı" (meteorolojik silah) olduğu iddiası yayıldı.

Söz konusu dezenformasyon faaliyetinin ayırt edici özelliğinin, iddiaların inandırıcılığını ve "otantiklik" algısını artırmak amacıyla yapay zekâ tarafından üretilmiş sahte görsellerin kullanılması olduğu belirtildi. Microsoft araştırmacıları, bu görsellerin daha önce internette bulunmadığını ve doğrudan kampanya kapsamında üretildiğini saptadı. Sahte içeriklerin Microsoft'a göre 31, NewsGuard'a göre ise 15 farklı dilde yayılarak küresel bir kitleyi hedeflediği; İngiliz istihbarat servisi MI6’ya ve vicdan azabı çeken uydurma bir askeri bilim insanına atıfta bulunan sahte raporlarla desteklendiği aktarıldı.

Olayın, afetzedelerin Federal Acil Durum Yönetim Kurumu (FEMA) gibi resmi kurumlara olan güvenini sarsarak yardım arayışlarını zorlaştırdığı ve toplumda kutuplaşmayı artırdığı öne sürüldü. Hawaii eyalet yetkilileri ve senatörleri, bu tür asılsız iddiaların yas tutan halk üzerinde tehlikeli etkiler yarattığını ifade etti. Meta, ilgili hesapların "Spamouflage" adlı Çin merkezli ağla bağlantılı olduğunu teyit ederken; YouTube ve Google gibi platformlar güvenilir bilgi kaynaklarını öne çıkarmaya yönelik sistemlerini devreye aldıklarını açıkladı.

Araştırmacılar, kampanyanın geniş kapsamına rağmen gerçek kullanıcılar üzerindeki etkileşim oranlarının nispeten düşük kaldığını not etti. Çin hükümetinin bu operasyonlardaki doğrudan talimatı veya görsellerin hangi spesifik yapay zekâ modeliyle üretildiği kamuya açık kaynaklarda kesin olarak doğrulanamamıştır. Ayrıca, Rusya kaynaklı hesapların da benzer anlatıları ("Hawaii’ye değil, Ukrayna’ya yardım gidiyor" gibi) eş zamanlı olarak yayarak dezenformasyon sürecine eklemlendiği değerlendirilmektedir.