Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Slovakya seçimleri öncesinde siyasetçi ve gazetecileri taklit eden yapay zekâ üretimi ses kayıtlarının kamuoyunu yanılttığı iddia edildi
Slovakya seçimleri öncesinde Michal Šimečka ve bir gazeteciyi taklit eden yapay zekâ üretimi sahte ses kayıtlarının yayımlandığı, bu içeriklerin seçim yasakları döneminde hızla yayılarak seçmen algısını manipüle etmiş olabileceği bildirilmiştir.
Olay
Eylül 2023’te Slovakya’da düzenlenen parlamento seçimlerinden iki gün önce, liberal İlerici Slovakya partisinin lideri Michal Šimečka ve araştırmacı gazeteci Monika Tódová’ya ait olduğu öne sürülen sahte ses kayıtlarının sosyal medya platformlarında dolaşıma girdiği bildirildi. Yaklaşık iki dakika süren kayıtta, tarafların seçimlere hile karıştırmak amacıyla azınlık oylarını satın alma planları üzerine tartıştığı izleniminin oluşturulduğu aktarıldı. Ayrıca Šimečka’nın alkolizmle mücadele için bira fiyatlarını iki katına çıkaracağına dair benzer bir sahte kaydın daha yayıldığı belirtildi.
Bağımsız teyit organizasyonları ve dijital adli tıp uzmanları, söz konusu kayıtların yapay zekâ araçlarıyla sentezlenmiş içerikler olduğuna dair güçlü emareler saptadı. Olayın, medya ve siyasetçilerin açıklama yapmasının yasak olduğu 48 saatlik seçim moratoryumu sırasında gerçekleşmesi nedeniyle, dezenformasyonun taraflarca geniş çaplı olarak yalanlanmasının zorlaştığı değerlendirildi. Kayıtların Telegram, Facebook ve YouTube gibi mecralarda yüz binlerce etkileşim aldığı; ancak bu içeriklerin, Robert Fico’nun zaferiyle sonuçlanan seçimler üzerindeki kesin etkisi konusunda siyasi analizciler arasında bir fikir birliği bulunmadığı ifade edildi.
Meta, söz konusu içeriklerin bir kısmına "bağımsız teyitçiler tarafından düzenlenmiş içerik" etiketi eklendiğini ve erişiminin düşürüldüğünü açıkladı. Ancak içeriklerin ses dosyası formatında olması ve platformun o dönemdeki politikalarının ağırlıklı olarak videolara odaklanması nedeniyle, denetim süreçlerinde aksaklıklar yaşandığı öne sürüldü. Rusya dış istihbarat servisi SVR’nin olayla eş zamanlı olarak ABD’yi seçimlere müdahale etmekle suçlayan açıklamalar yapması, dezenformasyonun kaynağına ilişkin tartışmaları artırmış olsa da kayıtların arkasındaki aktörler kesin olarak belirlenememiştir.
Olay, yapay zekâ destekli ses taklidinin ulusal düzeydeki seçim süreçlerini manipüle etmek amacıyla kullanıldığı ilk kapsamlı örneklerden biri olarak kayıtlara geçmiştir.
Kaynaklar & Kanıtlar
- [1]
- [2]
- [3]
- [4]
- [5]
- [6]
- [7]
- [8]
- [9]
- [10]
Akademik Atıf
RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00021: Slovakya seçimleri öncesinde siyasetçi ve gazetecileri taklit eden yapay zekâ üretimi ses kayıtlarının kamuoyunu yanılttığı iddia edildi. RiskYZ Vaka Arşivi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00021
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?