RISKYZ-2023-00017MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik

Rite Aid’in yüz tanıma sisteminin hatalı eşleşmelerle müşterileri haksız yere suçladığı iddia edildi ve sisteme beş yıl yasak getirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Aralık 2023

Rite Aid’in hırsızlığı önlemek amacıyla kullandığı yüz tanıma sisteminin, özellikle azınlık grupları hatalı şekilde suçlu olarak damgaladığı ve müşterilerin taciz edilmesine yol açtığı gerekçesiyle beş yıl süreyle yasaklandığı bildirildi.

Olay

Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Rite Aid eczane zincirinin 2012-2020 yılları arasında yüzlerce mağazasında kullandığı yapay zekâ destekli yüz tanıma sisteminin, müşterileri haksız yere hırsızlık şüphelisi olarak damgaladığını ve ciddi mağduriyetlere yol açtığını ileri sürdü. Sistemin, özellikle siyahi, Latin, Asyalı ve kadın müşterileri "hırsızlık yapma olasılığı yüksek" kişiler olarak hatalı şekilde eşleştirdiği; bu durumun "on binlerce" hatalı bildirime ve sistematik bir ayrımcılığa neden olduğu iddia edildi.

FTC şikâyetinde, Rite Aid çalışanlarının sistemden gelen hatalı uyarılar üzerine müşterileri mağaza içinde takip ettiği, haksız aramalar yaptığı, aileleri ve diğer müşterilerin önünde suçlamalarda bulunduğu ve bazı durumlarda kolluk kuvvetlerini çağırdığı belirtildi. Sistemin veri tabanının; düşük kaliteli güvenlik kamerası görüntüleri, çalışanların cep telefonlarıyla çektiği fotoğraflar ve hatta haber görsellerinden oluşturulduğu öne sürüldü. Ayrıca şirketin, teknolojinin doğruluğunu test etmediği, personeline yeterli eğitim vermediği ve bir teknoloji sağlayıcısının sistemin doğruluğuna dair garanti vermemesine rağmen kullanımı sürdürdüğü aktarıldı.

Rite Aid yönetimi, FTC’nin iddialarına temelden katılmadığını, söz konusu teknolojinin sınırlı sayıda mağazada yürütülen bir pilot program olduğunu ve FTC soruşturması başlamadan üç yıl önce kullanımının durdurulduğunu açıkladı. Şirket, müşteri gizliliğini koruma misyonuna bağlı olduklarını ancak iddiaların hukuki dayanağı konusunda hemfikir olmadıklarını belirtti. Buna rağmen şirket, varılan uzlaşma kapsamında önümüzdeki beş yıl boyunca yüz tanıma teknolojisini kullanmamayı, toplanan biyometrik verileri silmeyi ve gelecekteki benzer uygulamalar için kapsamlı güvenlik protokolleri oluşturmayı kabul etti.

FTC Tüketici Koruma Bürosu Direktörü Samuel Levine, Rite Aid'in yüz tanıma sistemlerini "pervasızca" kullanmasının müşterileri aşağılanma ve diğer zararlarla karşı karşıya bıraktığını belirtti. Uzlaşma kararının yürürlüğe girmesi için iflas mahkemesinin onayı beklenmektedir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00017: Rite Aid’in yüz tanıma sisteminin hatalı eşleşmelerle müşterileri haksız yere suçladığı iddia edildi ve sisteme beş yıl yasak getirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00017

Sınıflandırma

Risk Alanı
1.Ayrımcılık ve Zararlı İçerik
Alt Kategori
1.1Adaletsiz ayrımcılık ve yanlış temsil
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Rite Aid yapay zekâ destekli yüz tanıma ve gözetim sistemi
Sektör
Sağlık
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Aralık 2023
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yüz tanıma#yapay zekâ hatası#algoritmik önyargı#tüketici güvenliği#yanlış sınıflandırma#özel hayatın gizliliği ihlali#ayrımcılık#gözetim