RISKYZ-2023-00003MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar

NEDA’nın yeme bozukluğu önleme botu Tessa’nın kullanıcılara sakıncalı zayıflama tavsiyeleri verdiği iddia edildi

Yayınlandı: 28 Temmuz 2026Olay: Mayıs 2023

Yeme bozukluklarını önlemek amacıyla geliştirilen Tessa adlı sohbet botunun, üretken yapay zekâ entegrasyonu sonrası kullanıcılara tehlikeli zayıflama tavsiyeleri verdiği gerekçesiyle askıya alındığı bildirildi.

Olay

ABD merkezli Ulusal Yeme Bozuklukları Derneği (NEDA) tarafından sunulan "Tessa" adlı sohbet botunun, yeme bozukluğu riski taşıyan bireylere kalori kısıtlaması, günlük tartılma ve vücut ölçümü gibi klinik olarak sakıncalı tavsiyeler sunduğu bildirildi. Psikolog Alexis Conason ve aktivist Sharon Maxwell gibi isimlerin paylaştığı ekran görüntülerinde, botun kullanıcıları günlük 500 ila 1000 kalorilik bir kalori açığı oluşturmaya yönlendirdiği ve vücut yağını ölçmek için kumpas (caliper) kullanmayı önerdiği görüldü. Uzmanlar, bu tür yönlendirmelerin yeme bozukluğu olan kişiler için tetikleyici ve tehlikeli olduğunu belirtti.

Tessa, başlangıçta Stanford ve Washington Üniversitesi araştırmacıları tarafından belirli senaryolara dayalı "kapalı bir sistem" olarak geliştirilmişti. Ancak botun işletmesini yürüten teknoloji firması Cass'in (eski adıyla X2AI), sisteme NEDA’nın bilgisi dışında üretken yapay zekâ özellikleri eklediği öne sürüldü. NEDA yetkilileri, botun uzmanlarca hazırlanan algoritmanın dışına çıktığını açıkladı. Cass CEO'su Michiel Rauws ise sistemin %99,9 oranında kurallara uygun çalıştığını ve hatalı mesajların çok küçük bir paya sahip olduğunu belirtti.

Olay, NEDA'nın yardım hattını kapatıp hizmeti otomatize etme kararı aldığı ve bu kararın sendikalaşma tartışmalarıyla çakıştığı bir dönemde gerçekleşti. Kurum yönetimi, botun yardım hattının doğrudan bir ikamesi olmadığını savunsa da, sistemin güvenilirliği tartışmalara yol açtı. Gelen şikâyetler üzerine NEDA, Tessa’yı çevrimdışı bırakarak soruşturma başlattı.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2023-00003: NEDA’nın yeme bozukluğu önleme botu Tessa’nın kullanıcılara sakıncalı zayıflama tavsiyeleri verdiği iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2023-00003

Sınıflandırma

Risk Alanı
7.Yapay Zekâ Sistem Güvenliği, Hatalar ve Sınırlamalar
Alt Kategori
7.3Yetersiz kapasite veya dayanıklılık
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Tessa (yeme bozukluğu destek ve önleme sohbet botu)
Sektör
Sağlık
Konum
Amerika Birleşik Devletleri

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Mayıs 2023
Yayınlandı
28.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#üretken yapay zekâ#yapay zekâ hatası#sağlık dezenformasyonu#kullanıcı güvenliği#sohbet botu#ruh sağlığı