Midjourney ile üretilen bir eserin güzel sanatlar yarışmasında birinci seçilmesinin yaratıcı sektörlerde etik tartışmalara yol açtığı bildirildi

Jason Allen isimli katılımcının, Colorado Eyalet Panayırı kapsamında düzenlenen güzel sanatlar yarışmasında Midjourney adlı üretken yapay zekâ sistemini kullanarak oluşturduğu "Théâtre D'opéra Spatial" adlı eserle dijital sanat kategorisinde birincilik ödülü aldığı bildirildi. Allen’ın, ödül kazandığına dair görselleri Discord platformunda paylaşması üzerine, yapay zekâ kullanımıyla elde edilen bu başarının sanatın tanımı ve yaratıcı mesleklerin geleceği üzerindeki etkileri kamuoyunda tartışılmaya başlandı.

Sanat camiasından gelen tepkilerde, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin geleneksel sanatçıların emeğini değersizleştirdiği ve yaratıcı iş kollarının makineler tarafından ikame edilmesi sürecini hızlandırdığı öne sürüldü. Bazı sanatçılar, bu durumu "sanatın ölümünün izlenmesi" olarak nitelendirirken; yüksek beceri gerektiren işlerin dahi teknoloji karşısında savunmasız kalabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.

Jason Allen ise eleştirilere karşı yaptığı açıklamalarda, eserin oluşturulma sürecindeki insan etkisinin göz ardı edildiğini savundu. Allen, nihai görsele ulaşmak için haftalarca süren bir "ince ayar" (fine-tuning) süreci yürüttüğünü, yüzlerce görsel arasından seçim yaptığını ve eseri Gigapixel AI ile ölçeklendirip Photoshop kullanarak üzerinde düzenlemeler yaptığını belirtti. Ayrıca, yarışmaya katılırken eserini "Jason Allen via Midjourney" (Midjourney aracılığıyla Jason Allen) şeklinde açıkça etiketlediğini ve değerlendirme sürecinde bir yanıltma amacının bulunmadığını vurguladı.

Tartışmaların odağında, yapay zekâ araçlarının kullanımının bir "yöntem" mi yoksa "yaratıcılığın devredilmesi" mi olduğu sorusu yer almaktadır. Allen, sanat dünyasının gelecekte yapay zekâ sanatını ayrı bir kategori olarak tanıyacağını öngördüğünü ifade ederken; karşıt görüşteki uzmanlar, bu tür teknolojilerin milyarderleri zenginleştirmek ve düşük ücretli iş gücü (gig economy) yaratmak amacıyla kullanıldığını, kamu yararına veya sanatın gelişimine hizmet etmediğini iddia etmektedir. Yarışma jürisinin yapay zekâ kullanımı konusundaki tam farkındalık düzeyi ve bu durumun ödül kriterlerini nasıl etkilediği hususunda kurum tarafından yapılmış kapsamlı bir resmi açıklama henüz kamuya yansımamıştır.