RISKYZ-2022-00077MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Rusya bağlantılı bir dezenformasyon ağının Ukrayna’yı hedefleyen sahte profillerde yapay zekâ üretimi görseller kullandığı bildirildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Şubat 2022

Rusya bağlantılı bir dezenformasyon ağının, yapay zekâ ile üretilmiş sahte profil fotoğrafları kullanarak Ukrayna kamuoyunu manipüle etmeye çalıştığı ve askeri figürlerin hesaplarını ele geçirerek dezenformasyon içerikli videolar yaydığı bildirildi.

Olay

Meta, Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle eş zamanlı olarak, Ukrayna halkını hedef alan ve koordineli sahte davranış sergileyen yaklaşık 40 hesap, sayfa ve gruptan oluşan bir ağı tespit ederek platformlarından kaldırdığını açıklamıştır. Rusya ve Ukrayna merkezli operasyon yürüten bu ağın; kendilerini Kiev’de yaşayan haber editörleri, havacılık mühendisleri ve bilimsel yazarlar olarak tanıtan kurgusal karakterler aracılığıyla dezenformasyon yaydığı bildirilmiştir.

Söz konusu kurgusal şahısların profillerine meşruiyet kazandırmak amacıyla kullanılan profil fotoğraflarının, büyük olasılıkla Üretken Çekişmeli Ağlar (GAN) gibi yapay zekâ teknikleri kullanılarak oluşturulduğu değerlendirilmektedir. Bu hesapların; "Batı’nın Ukrayna’ya ihanet ettiği" ve "Ukrayna’nın başarısız bir devlet olduğu" yönündeki anlatıları yayarak kamuoyu algısını manipüle etmeye çalıştığı öne sürülmüştür. Meta, operasyonun Facebook’ta 4.000’den, Instagram’da ise 500’den az takipçiye ulaştığını ve ağın geniş kitlelere yayılmadan etkisiz hale getirildiğini belirtmiştir.

Aynı dönemde, "Ghostwriter" olarak bilinen ve Belarus hükümetiyle bağlantılı olduğu değerlendirilen bir tehdit aktörünün, Ukraynalı askeri yetkililerin ve kamu figürlerinin hesaplarını ele geçirmeye çalıştığı bildirilmiştir. Bu saldırganların, ele geçirdikleri meşru hesaplar üzerinden Ukrayna birliklerinin beyaz bayrak çekerek teslim olduğunu iddia eden YouTube videolarına bağlantılar paylaştığı aktarılmıştır. Meta, bu faaliyetlerin 2020 yılında tespit edilen ve Rusya merkezli dezenformasyon siteleriyle (NewsFront ve SouthFront) ilişkilendirilen önceki operasyonlarla bağlantılı olduğunu ifade etmiştir.

Şirket yetkilileri, dezenformasyon içeriklerinin platformlarda tam olarak ne kadar görüntüleme veya etkileşim aldığına dair ayrıntılı verileri kamuoyuyla paylaşmamıştır. Ayrıca, profil fotoğraflarının yapay zekâ ile üretildiği tespiti "yüksek olasılık" düzeyinde tutulmuş; her bir görselin üretim süreci teknik olarak kesin bir dille doğrulanmamıştır. Meta, olay sonrası Ukrayna ve Rusya’daki kullanıcılar için profil kilitleme ve arkadaş listelerini gizleme gibi ek güvenlik önlemlerini devreye aldığını açıklamıştır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2022-00077: Rusya bağlantılı bir dezenformasyon ağının Ukrayna’yı hedefleyen sahte profillerde yapay zekâ üretimi görseller kullandığı bildirildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2022-00077

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.1Ölçeklenmiş dezenformasyon, gözetim ve etki operasyonları
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Facebook, Instagram ve GAN (Üretken Çekişmeli Ağlar) tabanlı görsel üretim teknikleri
Sektör
Kamu Hizmetleri
Konum
Ukrayna

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Şubat 2022
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#dezenformasyon#yapay zekâ#Facebook#Instagram#sahte görsel#kamu güvenliği#Rusya#Ukrayna