Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’nin teslim olduğunu iddia eden sahte bir deepfake videonun hacklenen haber kanalları ve sosyal medya üzerinden yayıldığı bildirildi
Ukrayna 24 kanalının hacklenmesiyle yayılan ve Zelenski’nin teslim olduğunu öne süren düşük kaliteli deepfake videonun, resmî makamlarca yalanlandığı ve sosyal medya platformlarından kaldırıldığı bildirildi.
Olay
16 Mart 2022 tarihinde Ukrayna ulusal haber kanalı Ukrayna 24’ün canlı yayın haber bandı ve internet sitesinin siber saldırıya uğradığı bildirildi. Hacklenen sistemler üzerinden, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin ağzından halka silah bırakma ve teslim olma çağrısı yapan sahte mesajlar yayımlandı. Bu olayla bağlantılı olarak, Zelenski’nin bir kürsü arkasında benzer ifadeler kullandığı bir deepfake (derin sahte) videosu Telegram ve VK gibi platformlarda dolaşıma girdi, ardından diğer sosyal medya mecralarına yayıldı.
Söz konusu videoda Zelenski’nin, devlet başkanı olmanın zorluklarından bahsettiği, Donbas’ı geri alma çabalarının başarısız olduğunu öne sürdüğü ve askerlere ailelerinin yanına dönmelerini tavsiye ettiği görüldü. Ancak dijital adli tıp uzmanı Hany Farid ve diğer medya analizcileri, videonun düşük kaliteli bir manipülasyon olduğunu tespit etti. Uzmanlar; Zelenski’nin kafasının vücuduna oranla orantısız durduğunu, sesin mekanik ve kesintili olduğunu, ayrıca görüntüdeki kişinin kollarını hiç hareket ettirmediğini belirterek bunların yapay zekâ üretim hataları olduğunu vurguladı.
Olayın ardından Ukrayna 24 kanalı, sistemlerinin hacklendiğini ve yayımlanan mesajların sahte olduğunu teyit etti. Devlet Başkanı Zelenski de kısa süre içinde gerçek bir video yayımlayarak iddiaları yalanladı ve bu girişimi "çocukça bir provokasyon" olarak nitelendirdi. Meta (Facebook) ve YouTube, videonun "yanıltıcı manipüle edilmiş medya" politikalarını ihlal ettiği gerekçesiyle platformlarından kaldırıldığını açıkladı. Twitter ise içeriğin yayılımını takip ederek gerekli yaptırımları uyguladığını bildirdi.
Analizciler, bu olayın bir savaş sırasında dezenformasyon amacıyla kullanılan ilk belirgin deepfake örneklerinden biri olabileceğini değerlendirmektedir. Videonun düşük kalitesi nedeniyle geniş kitleleri ikna etmekte başarısız olduğu belirtilse de, uzman Hany Farid bu tür içeriklerin bilgi ekosistemini kirlettiği ve gelecekteki gerçek görüntülerin güvenilirliği üzerinde "şüphe gölgesi" oluşturabileceğini ifade etmektedir. Videonun kaynağı veya arkasındaki aktörler hakkında resmî bir doğrulama henüz kamuoyuna yansımamıştır.
Kaynaklar & Kanıtlar
- [1]
- [2]
- [3]
- [4]
- [5]
- [6]
- [7]
- [8]
- [9]
- [10]
Akademik Atıf
Sınıflandırma
Detaylar
Zaman Çizelgesi
Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?