RISKYZ-2022-00051MITAIID4 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

3.Yanlış Bilgi

TikTok arama sonuçlarının yaklaşık yüzde 20’sinin yanlış bilgi içerdiği ve algoritmanın kullanıcıları yanıltıcı terimlere yönlendirdiği iddia edildi

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Eylül 2022

NewsGuard araştırması, TikTok’taki haber odaklı arama sonuçlarının yaklaşık beşte birinin yanlış bilgi içerdiğini ve platform algoritmasının kullanıcıları aktif olarak dezenformasyon içeren terimlere yönlendirdiğini ortaya koymuştur.

Olay

Haber doğrulama kuruluşu NewsGuard tarafından Eylül 2022’de yayımlanan bir araştırma, TikTok’un arama motoru olarak kullanımının özellikle genç kullanıcılar arasında artmasıyla birlikte, platformun sunduğu bilgilerin doğruluğuna ilişkin sistematik riskleri raporlamıştır. Araştırma kapsamında, tarafsızlığı korumak adına yeni açılan hesaplar üzerinden haber değeri taşıyan 27 farklı konu başlığında aramalar yapılmıştır. İncelenen 540 video sonucunun 105’inin (%19,4) yanlış veya yanıltıcı iddialar içerdiği tespit edilmiştir.

Raporda, TikTok algoritmasının kullanıcıları tarafsız sorgularda dahi dezenformasyon içeren içeriklere yönlendirebildiği öne sürülmüştür. Örneğin, "iklim değişikliği" araması yapıldığında sistemin "iklim değişikliği gerçek değil" gibi öneriler sunduğu; "COVID aşısı" aramalarında ise "aşı HIV" veya "aşı uyarısı" gibi komplo teorileriyle bağlantılı terimleri otomatik olarak önerdiği bildirilmiştir. Ayrıca, sıtma ve lupus gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan reçeteli bir ilaç olan hidroksiklorokinin evde meyve kabuklarıyla yapılabileceğine dair hayati risk taşıyan hatalı tariflerin, ilgili arama sonuçlarında üst sıralarda yer aldığı aktarılmıştır.

TikTok yetkilileri konuya ilişkin açıklamalarında, platformun topluluk kurallarının zararlı yanlış bilgilere izin vermediğini ve bu tür içeriklerin yapay zekâ destekli inceleme ile insan moderatörler aracılığıyla kaldırıldığını belirtmiştir. Şirket, 2022'nin ilk çeyreğinde 102 milyondan fazla videonun kuralları ihlal ettiği gerekçesiyle kaldırıldığını ifade etse de algoritmanın neden yanıltıcı terimleri önerdiğine veya sonuçları nasıl sıraladığına dair spesifik soruları yanıtsız bırakmıştır.

Araştırma, TikTok’un arama sonuçlarının Google gibi geleneksel arama motorlarına kıyasla daha kutuplaştırıcı ve dezenformasyona açık olduğunu savunmaktadır. Bununla birlikte, NewsGuard’ın çalışması belirli bir zaman dilimindeki örneklemeye dayandığı için platformun dinamik algoritma güncellemelerinin ve içerik kaldırma süreçlerinin sonuçlar üzerindeki anlık etkisi tam olarak ölçülememiştir.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2022-00051: TikTok arama sonuçlarının yaklaşık yüzde 20’sinin yanlış bilgi içerdiği ve algoritmanın kullanıcıları yanıltıcı terimlere yönlendirdiği iddia edildi. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2022-00051

Sınıflandırma

Risk Alanı
3.Yanlış Bilgi
Alt Kategori
3.1Yanlış veya yanıltıcı bilgi
Kaynak
Yapay Zekâ
Niyet
Kasıtsız
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
TikTok arama ve öneri algoritması
Sektör
Sosyal Medya
Konum
Küresel

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Eylül 2022
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
11.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#dezenformasyon#TikTok#yanlış bilgi#yapay zekâ hatası#kullanıcı güvenliği#sağlık dezenformasyonu#arama motoru#içerik denetimi