Estée Lauder çalışanlarının işten çıkarılma sürecinde kullanılan yapay zekâ algoritmasının haksızlığa yol açtığı ve şeffaf olmadığı iddia edildi

Estée Lauder bünyesindeki MAC markasında çalışan üç makyaj sanatçısının, şirketin yeniden yapılanma sürecinde uygulanan ve yapay zekâ destekli bir algoritma tarafından değerlendirilen görüntülü mülakatlar sonucunda işten çıkarıldıkları bildirildi. HireVue tarafından geliştirilen yazılımın, çalışanların mülakat sırasındaki yanıtlarını ve yüz ifadelerini 15.000 farklı veri noktası üzerinden analiz ederek bir puanlama yaptığı aktarıldı.

İşten çıkarılan çalışanlar, mülakat sürecinin mesleki yeterliliklerini ölçmekte yetersiz kaldığını ve değerlendirme kriterlerinin şeffaf olmadığını öne sürdü. Çalışanlardan biri, makyaj becerilerini uygulamalı olarak göstermek yerine sözlü olarak tarif etmelerinin istendiğini, bunun da işin doğasına aykırı olduğunu belirtti. Ayrıca, düşük puan alma nedenlerine ilişkin yaptıkları itirazlara karşılık şirketin algoritma ve veri noktalarına dair teknik ve genel ifadeler içeren yanıtlar verdiği, ancak somut bir gerekçe sunamadığı iddia edildi.

Estée Lauder, mülakat sürecinin insan kararlarıyla desteklendiğini ve yüz tanıma teknolojisinin toplam değerlendirmedeki payının %1’in altında (%0,25) olduğunu savunarak algoritmanın tek başına belirleyici olduğu iddialarını reddetti. Şirket, adayların teknoloji kullanımı konusunda önceden bilgilendirildiğini ve sürecin tarafsızlığı artırmak amacıyla kullanıldığını belirtti. Yazılım sağlayıcısı HireVue ise görsel analiz bileşeninin sağladığı faydanın sınırlı olması ve beraberinde getirdiği etik endişeler nedeniyle bu özelliğin kullanımına (açıklamanın yapıldığı tarihten yaklaşık iki yıl önce) son verildiğini bildirdi.

Olayın ardından tarafların mahkeme dışı bir uzlaşmaya vardığı ve çalışanlara tazminat ödendiği bildirildi. Uzlaşma tutarı ve detayları kamuoyuna açıklanmazken, vaka yapay zekânın insan kaynakları süreçlerindeki rolü, hesap verebilirliği ve algoritmik kararların denetlenebilirliği konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.