Uber’in yeni "Peşin Ücret" algoritmasının sürücü kazançlarını belirsizleştirdiği ve gelir kaybına yol açtığı iddia edildi

Uber’in ABD’nin 24 şehrinde sürücü ödeme yapısını değiştirerek "Peşin Ücret" (Upfront Fares) adı verilen yeni bir algoritmik hesaplama modeline geçtiği bildirildi. Şirketin uzun süredir kullandığı, gidilen mesafe ve harcanan zamana dayalı şeffaf hesaplama yönteminden vazgeçerek; taban ücret, tahmini yolculuk süresi, varış noktasındaki gerçek zamanlı talep ve yoğunluk fiyatlandırması gibi çok sayıda değişkene dayalı bir "kara kutu" algoritmasına geçtiği öne sürüldü.

Şirket yetkilileri, bu değişikliğin sürücülere yolculuğu kabul etmeden önce varış noktasını ve kazanacakları net tutarı görme imkânı tanıdığını, bunun da sürücülerin talep ettiği bir şeffaflık özelliği olduğunu savundu. Uber, yeni sistemin kısa mesafeli yolculuklarda kazancı artırmayı hedeflediğini ve sistemin 6 aydan uzun süredir uygulandığı şehirlerde sürücü gelirlerinde bir etki gözlemlenmediğini iddia etti. Ancak bazı sürücüler, algoritmanın hesaplama yönteminin belirsiz olduğunu ve özellikle uzun mesafeli yolculuklarda kazançlarının önemli ölçüde düştüğünü bildirdi. Örneğin, Ohio’daki bir sürücü, daha önce yaklaşık 21 dolar kazandığı bir rotadan yeni sistemle 14 dolar kazandığını ve Uber’in toplam ücretten aldığı payın bazı durumlarda %50’ye yaklaştığını gösteren ekran görüntüleri paylaştı.

İnsan hakları ve teknoloji araştırmacıları, ücret hesaplamalarının opaklaşmasının gig ekonomisi çalışanlarının haklarını savunmasını zorlaştırdığını ve algoritmanın sürücü davranışlarını öğrenerek "bir sürücünün kabul edeceği en düşük ücreti" belirleme potansiyeline sahip olabileceği uyarısında bulundu. Bununla birlikte, Uber’in sistemi bu amaçla kullandığına dair henüz kesin bir kanıt bulunmadığı, sorunun temel olarak sistemin işleyişindeki gizlilikten kaynaklandığı belirtildi.

Ayrıca, "Trip Radar" adlı yeni bir özelliğin, yolculukları aynı anda birden fazla sürücüye göstererek bir rekabet ortamı yarattığı; sürücülerin sunulan peşin ücret detaylarını incelemeye vakit bulamadan hızlıca karar vermek zorunda kaldığı ve bu durumun stratejik sürüş imkânını kısıtladığı aktarıldı. Uber, sürücülerin ırk veya düşük gelirli mahalleler bazında ayrımcılık yapma riskine karşı sistemi izlediğini ve California’daki benzer uygulamalarda bu tür bir ayrımcılığa rastlanmadığını açıkladı.