Stable Diffusion, Midjourney ve DeviantArt'a Sanatçıların Eserlerini İzinsiz Kullandıkları Gerekçesiyle Toplu Dava Açıldı

Stable Diffusion ve Midjourney gibi üretken yapay zekâ modellerinin yaygınlaşması, dijital sanat dünyasında telif hakkı ve etik tartışmalarını tetiklemiştir. Sanatçılar Sarah Andersen, Kelly McKernan ve Karla Ortiz; Stability AI, Midjourney ve DeviantArt şirketlerine karşı, telifli eserlerinin rızaları dışında, atıf yapılmadan ve tazminat ödenmeden yapay zekâ eğitiminde kullanıldığı gerekçesiyle ABD'de bir toplu dava (class-action) açmıştır. Davacı sanatçılar, bu sistemlerin kendi özgün tarzlarını taklit ederek piyasayı ucuz taklitlerle doldurduğunu ve mesleki geleceklerini tehdit ettiğini savunmaktadır.

Davada, yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan LAION-5B gibi veri setlerinin, internetten rıza dışı kazınan milyarlarca telifli görseli barındırdığı belirtilmektedir. Sanatçı Karla Ortiz, kendi eserlerinin de bu veri setinde yer aldığını fark ettiğinde bunu bir "kimlik ihlali" olarak hissettiğini ifade etmiştir. Davacıların avukatı Matthew Butterick, Stable Diffusion'ı milyonlarca sanatçının eserini rızasız yeniden harmanlayan "21. yüzyılın bir kolaj aracı" ve "parazit" olarak nitelendirmiştir.

Buna karşılık, davalı şirketler ve bazı hukuk uzmanları davanın teknik ve hukuki temellerine itiraz etmektedir. Stability AI sözcüsü, adil kullanım (fair use) ilkelerini savunduklarını belirterek, davanın teknolojiyi ve hukuku yanlış anladığını öne sürmüştür. Hukuki değerlendirmelerde, Stable Diffusion'ın görselleri doğrudan kopyalayıp saklamadığı, sadece pikseller arasındaki matematiksel ilişkileri öğrendiği ve sıfırdan yeni görseller ürettiği; bu nedenle "kolaj" benzetmesinin teknik olarak gerçeği yansıtmadığı savunulmaktadır. Lensa AI'ın geliştiricisi Prisma Labs ise davanın bir parçası olmamakla birlikte, yapay zekânın sanatçıların yerini almaktan ziyade onlara yardımcı bir araç olacağını savunmaktadır.