Yapay zekâ destekli mülakat araçlarının aday değerlendirmelerinde tutarsız sonuçlar verdiği bildirildi

MIT Technology Review tarafından yapılan incelemelerde, işe alım süreçlerinde kullanılan yapay zekâ destekli mülakat yazılımlarının güvenilirliği ve ölçümleme kriterleri hakkında soru işaretleri oluştuğu bildirildi. Testler kapsamında MyInterview ve Curious Thing adlı platformlar üzerinde sahte bir iş ilanı oluşturulmuş; bir test kullanıcısı, sistemlerin adayları nasıl değerlendirdiğini ölçmek amacıyla mülakatlara katılmıştır.

Deney sırasında, İngilizce dil yeterliliğini ölçen Curious Thing sistemine mülakat sorularına yanıt olarak Almanca bir metin okunmasına rağmen, sistemin adaya 9 üzerinden 6 puan verdiği aktarıldı. Benzer şekilde MyInterview sisteminde de aynı Almanca metinle verilen yanıtların, adayı iş tanımıyla %73 oranında eşleştirdiği ve başvuranların üst yarısına yerleştirdiği saptandı. Sistemin oluşturduğu mülakat dökümünde ise Almanca kelimelerin anlamsız İngilizce kelimeler dizisi olarak kaydedildiği, buna rağmen kişilik analizi ve uygunluk skorunun üretilmeye devam ettiği belirtildi.

MyInterview ile çalışan endüstriyel psikolog Clayton Donnelly, algoritmanın yanıtların içeriğinden ziyade ses tonu ve vurgulardan kişilik özellikleri çıkardığını savunmuştur. Ancak Rice Üniversitesi'nden Profesör Fred Oswald, ses tonunun kişilik özellikleri için güvenilir bir gösterge olmadığını ve işe alım verisi olarak kullanılmasının adil veya geçerli kabul edilemeyeceğini ifade etmiştir. Ayrıca, Retorio adlı benzer bir sistemin, adayın arkasındaki görüntü veya gözlük takıp takmaması gibi ilgisiz unsurlara göre farklı puanlar verdiği yönündeki önceki bulgulara da atıfta bulunulmuştur.

İlgili şirketler, sistemlerinin tek başına karar verici olmadığını, insan kaynakları uzmanlarına yardımcı bir araç olarak tasarlandığını belirtmişlerdir. Curious Thing kurucu ortağı Han Xu, Almanca test sonuçlarının sistemdeki açıkları görmek için "değerli bir veri noktası" olduğunu ifade etmiştir. Bununla birlikte, bu araçların bağımsız denetimden geçmemesi ve çalışma prensiplerinin şeffaf olmaması nedeniyle, adayların ekonomik geleceklerini etkileyen kararlarda ne ölçüde pay sahibi olmaları gerektiği tartışılmaktadır.