RISKYZ-2021-00040MITAIID5 görüntülenme

Risk sınıflandırması: MIT AI Risk Repository etiketinden birebir alınmıştır.

4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım

Web erişilebilirlik arayüzü sağlayıcılarının yapay zekâ kullanarak tam uyumluluk sağladığına dair iddialarının yanıltıcı olduğu öne sürüldü

Yayınlandı: 29 Temmuz 2026Olay: Kasım 2021

Yapay zekâ tabanlı web erişilebilirlik arayüzü sağlayıcılarının, sistemlerinin siteleri otomatik olarak yasal standartlara uygun hale getirdiği yönündeki iddialarının uzmanlarca yanıltıcı ve yetersiz olarak nitelendirildiği bildirildi.

Olay

Web erişilebilirlik arayüzü (overlay) geliştiren çeşitli teknoloji şirketlerinin, yapay zekâ teknolojilerini kullanarak internet sitelerini engelli bireyler için tamamen erişilebilir hale getirdiği ve yasal standartlara (WCAG, ADA vb.) otomatik uyum sağladığı yönündeki pazarlama iddialarının gerçeği yansıtmadığı bildirilmektedir. Bu sistemlerin, site kodundaki temel erişilebilirlik sorunlarını gidermek yerine yalnızca yüzeysel görsel değişiklikler sunduğu ve tam uyumluluk sağlama kapasitesinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

"Overlay Factsheet" adlı topluluk bildirisini imzalayan 16 ülkeden 600'den fazla erişilebilirlik uzmanı, avukat ve engelli hakları savunucusu; mevcut hiçbir yapay zekâ tabanlı arayüzün bir web sitesini bütünüyle erişilebilir kılamayacağını savunmaktadır. Uzmanlar, bu araçların sunduğu yazı tipi büyütme veya renk kontrastı ayarı gibi özelliklerin, modern işletim sistemlerinde ve tarayıcılarda halihazırda bulunan yardımcı teknolojilerin yeteneklerini taklit etmeye çalışan yetersiz girişimler olduğunu ve bazen bu teknolojilerle çakışarak kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyebileceğini belirtmektedir.

Overlay Factsheet raporuna göre, bazı satıcıların yapay zekâ çözümlerinin müşterileri hukuki davalardan tamamen koruyacağını öne sürdüğü, ancak bu durumun teknik ve hukuki açıdan doğrulanmadığı ifade edilmektedir. Ayrıca, bu sistemlerin veri gizliliği riskleri oluşturabileceği ve kullanıcıların yardımcı cihazlarıyla uyumsuzluk yaratarak erişimi daha da zorlaştırabileceği uyarısı yapılmaktadır.

Söz konusu iddialar büyük ölçüde bağımsız uzmanların ve kullanıcıların teknik analizlerine dayanmaktadır. İlgili şirketlerin bu eleştirilere yönelik savunmaları veya sistemlerinin teknik çalışma prensiplerine dair tüm ayrıntılar kamuya açık kaynaklarda bütünüyle yer almadığından, sistemlerin vaat edilen ile gerçek performans arasındaki farkın boyutu her vaka için bağımsız olarak doğrulanmaya muhtaçtır.

Akademik Atıf

RiskYZ. (2026). RISKYZ-2021-00040: Web erişilebilirlik arayüzü sağlayıcılarının yapay zekâ kullanarak tam uyumluluk sağladığına dair iddialarının yanıltıcı olduğu öne sürüldü. RiskYZ Vaka Kütüphanesi. https://riskyz.org/cases/RISKYZ-2021-00040

Sınıflandırma

Risk Alanı
4.Kötü Niyetli Aktörler ve Kötüye Kullanım
Alt Kategori
4.3Dolandırıcılık, sahtekârlık ve hedefli manipülasyon
Kaynak
İnsan
Niyet
Kasıtlı
Zamanlama
Dağıtım Sonrası

Detaylar

Etkilenen Sistem
Yapay zekâ tabanlı web erişilebilirlik arayüzleri (UserWay, EqualWeb vb. "overlay" sistemleri)
Sektör
Bilişim
Konum
Küresel

Zaman Çizelgesi

Olay Tarihi
Kasım 2021
Yayınlandı
29.07.2026
Güncellendi
10.08.2026

Olay tarihi zararın başladığı anı gösterir; haberin ya da davanın tarihi olmayabilir. Nasıl belirlenir?

Etiketler

#yapay zekâ#yanıltıcı içerik#tüketici güvenliği#doğrulama eksikliği#yeterlilik eksikliği#sahte reklam#yapay zekâ hatası#kullanıcı deneyimi