Amazon algoritmalarının aşı karşıtı yanlış bilgileri öne çıkardığı ve kullanıcılar için "filtre balonu" oluşturduğu iddia edildi

Washington Üniversitesi'nden araştırmacılar Prerna Juneja ve Tanushree Mitra tarafından yürütülen ve henüz hakem onayından geçmemiş (preprint) bir çalışma, e-ticaret platformu Amazon’un arama ve öneri algoritmalarının aşılarla ilgili sağlık dezenformasyonunu yaygınlaştırdığını öne sürdü. Araştırma kapsamında, platformun arama sonuçları ve kişiselleştirilmiş öneri sistemleri üzerinde sistematik algoritmik denetimler gerçekleştirildi.

Yapılan incelemelerde, aşıyla ilgili sorgular için döndürülen arama sonuçlarının %10,47’sinin yanlış bilgi içeren sağlık ürünlerini teşvik ettiği belirlendi. Çalışmada, Amazon’un sıralama algoritmasının yanlış bilgi içeren içerikleri, bu bilgileri çürüten (debunking) güvenilir kaynaklardan daha üst sıralara yerleştirerek bir "sıralama önyargısı" oluşturduğu değerlendirildi. Bu durumun; kitaplar, e-kitaplar, kişisel bakım ürünleri ve giyim gibi farklı kategorilerdeki ürünleri kapsadığı bildirildi.

Araştırmacılar ayrıca, kullanıcı geçmişine dayalı kişiselleştirmenin "filtre balonu" etkisine yol açtığını tespit etti. Elde edilen bulgulara göre, yanlış bilgi içeren bir ürüne tıklayan veya etkileşime giren kullanıcıların ana sayfalarında ve ürün önerilerinde daha fazla dezenformasyonla karşılaştığı aktarıldı. Özellikle bir ürüne tıklama eyleminin, satın alma niyetinden daha güçlü bir şekilde ana sayfa önerilerini "kirlettiği" gözlemlendi.

Söz konusu çalışma, algoritmaların bilgi doğruluğu veya güvenilirliğini denetlemek üzere tasarlanmadığına dikkat çekerek, bu durumun toplum sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabileceği uyarısında bulundu. Amazon'un daha önce medya raporları üzerine bir milyonun üzerinde sahte ürünü kaldırdığı hatırlatılsa da, sistemin sistematik yapısının dezenformasyonu körüklemeye devam edebileceği iddia edildi.