Çin’in Henan eyaletinde gazetecileri ve yabancı öğrencileri takip etmek amacıyla yüz tanıma tabanlı bir gözetleme sistemi kurulması için ihale açıldığı bildirildi

Çin’in Henan eyaletindeki güvenlik yetkililerinin; gazetecileri, uluslararası öğrencileri ve diğer "şüpheli kişileri" takip etmek amacıyla gelişmiş bir gözetleme sistemi için ihale açtığı ve projeyi başlattığı bildirildi. Reuters ve IPVM tarafından incelenen yaklaşık 200 sayfalık ihale belgelerine göre, 99 milyon nüfuslu eyalette kurulması planlanan sistemin, 3.000 adet yüz tanıma kamerası kullanarak ulusal ve bölgesel veri tabanlarıyla bağlantılı kişisel dosyalar oluşturacağı öne sürüldü.

Sistemin, özellikle gazetecileri risk düzeylerine göre "kırmızı, sarı ve yeşil" olmak üzere üç kategoriye ayırdığı ve bu kişilerin otel rezervasyonu yapması, bilet alması veya eyalet sınırını geçmesi durumunda güvenlik birimlerine otomatik uyarı gönderecek şekilde tasarlandığı iddia edildi. İhale belgelerinde, şüpheli görülen kişilerin "takip edilmesi ve kontrol altına alınması" (处置 - chǔzhì) gerektiği ifadesinin yer aldığı; maske veya gözlük takan kişilerin dahi sistem tarafından yüksek doğrulukla teşhis edilebileceği belirtildi. Ayrıca ihale şartnamesinde, Huawei’nin "bir kişi, bir dosya" (one person, one file) olarak adlandırılan yapay zekâ teknolojisinin ve bulut altyapısının (FusionInsight) kullanılmasının teknik gereklilik olarak belirtildiği aktarıldı.

Huawei sözcüsü, söz konusu projeden haberdar olmadıklarını ve belirli grupları hedef alan sistemler geliştirmediklerini veya satmadıklarını açıkladı. Projenin ana yüklenicisi olarak adı geçen Neusoft firması ile Henan eyalet hükümeti ise konuyla ilgili açıklama yapmadı. Sistemin halihazırda tam kapasiteyle çalışıp çalışmadığı bağımsız kaynaklarca bütünüyle doğrulanamamıştır.

Olayın temel risk unsuru, yapay zekâ ve yüz tanıma teknolojilerinin belirli meslek gruplarını veya azınlıkları hedef alacak şekilde özelleştirilmesi ve bu sistemlerin temel hak ve özgürlükleri kısıtlama potansiyeli taşıyan bir müdahale mekanizmasıyla ilişkilendirilmesidir.